Oliebollen – Smoutebollen met bakmeel

“Smoutebollen of oliebollen zoals op de kermis„

In Nederland spreekt men over oliebollen. Daar zijn ze vaak ook gevuld met rozijnen of stukjes appel. Bij ons spreekt men over smoutebollen, omdat ze vroeger in smout (tip 1) gebakken werden.
Oliebollen zijn een traditioneel gefrituurd gistdeeggerecht uit de lage landen. Ze worden traditioneel gegeten op oudejaarsavond in Nederland. Ook worden ze het hele jaar door op kermissen in Nederland en België in een oliebollenkraam of smoutebollenkraam verkocht.
Oliebollen worden vervaardigd door met twee lepels of een ijsschep een hoeveelheid beslag in een pan met hete olie te laten vallen en de zo ontstane, min of meer bolvormige oliebol bruin te laten bakken. Met behulp van een ijsschep is het ook goed mogelijk een mooi ronde oliebol te vormen.
Het recept is eenvoudig, de bereiding gaat snel en het resultaat is een instant hit bij jong en oud. Voor wie op dieet is, zijn deze bollen misschien geen goed idee… maar een kleine zonde moet toch kunnen, zo af en toe?

KlassiekDessert20 à 25 portiesBENL │ Warm

Benodigdheden

  • Zelfrijzend bakmeel – 500 gr
  • Melk – 5 dl (lauwwarm – tip 2)
  • Ei – 1
  • Griessuiker – 2 el (tip 3)
  • Zeezout – een snuifje
  • Rozijnen – 200 gr (optioneel – tip 4)
  • GARNERING
  • Bloemsuiker/poedersuiker (om de smoutebollen te bestuiven)
Bereiding: /
Keukengerei
Keukenweegschaal
Bolzeef; Mengkom; Garde;
Keukenhanddoek of Plasticfolie;
Frituren
Fritketel; 2 eetlepels, IJsschep of Olieboltang; Schuimspaan; Poedersuikerstrooier

Voorbereidend werk

  • Zeef de pastisseriebloem of bakmeel met een bolzeef.
  • Haal de melk, ei en roomboter op tijd uit de koelkast, zodat ze op kamertemperatuur kunnen komen.
    • Gebruik lauwwarme ingrediënten, bij koude ingrediënten rijst de gist niet goed. Weeg alle ingrediënten voor dit recept zorgvuldig af, anders bak je geen constant product!

Bereiding

  • Makkelijk en eenvoudig recept om zelf heerlijke oliebollen te bakken in de frituurpan.
  • Zeef het zelfrijzend bakmeel in de mengkom (tip 5).
  • Maak een kuiltje in het midden en giet daar een deel van de melk, het zout en de suiker in.
  • Roer met een garde vanuit het midden tot er een klontvrij beslag ontstaat.
  • Klop vervolgens de eieren en de rest van de melk erdoor (tip 6).
  • Meng het geheel met de garde tot een glad beslag.
    • Zorg dat er geen klontjes in het beslag komen en dat alle ingrediënten goed over het beslag verdeeld zijn.
  • Een vulling naar keuze (in dit recept rozijnen) door het beslag scheppen (optioneel – tip 4).
  • Controleer het beslag: als het beslag te vast is, mag je nog een scheutje melk toevoegen.
  • FRITUREN
  • Verhit de frituurolie (tip 8) tot 180 °C (tip 9).
  • Dompel een lepel even in de hete olie en schep hiermee een portie beslag uit de kom en duw het met een andere eetlepel rustig in de hete olie (oppassen voor de hete oliespatten – tip 10).
    • In plaats van gebruik te maken van lepels, kan men ook werken met een ijsschep. Schep met een vette ijsschep een afgestreken schep deeg uit de kom en laat dit rustig in de olie glijden.
  • Keer de bollen tijdens het bakken voortdurend om met behulp van een spaan, zodat ze een mooie ronde vorm (tip 11) en een egaal kleurtje krijgen.
  • Bak niet teveel oliebollen tegelijk (tip 12), anders koelt de frituurolie te snel af en krijg je vettige oliebollen/smoutebollen.
  • Bak de bollen tot ze goudbruin zijn (ongeveer 5 à 8 minuten in totaal – tip 13).
  • Schep de versgebakken oliebollen met een schuimspaan uit de pan en laat ze even uitlekken op wat keukenpapier om de overtollige olie op te vangen (tip 14).

Serveren

  • Serveer ze zo snel mogelijk (tip 15), met een royaal laagje poedersuiker (tip 16) erover gestrooid. Smullen maar!
    • Serveer de oliebollen in een puntzak. Je kunt die kopen in de betere papierhandel of maak ze zelf met enkele vellen bakpapier.

Tips

  1. Smout of reuzel is dierlijk vet, voornamelijk afkomstig van de varkensbuik. Reuzel wordt verkregen door het spek te smelten. Wat overblijft is het gesmolten vet en niet-smeltbare restjes, de zogenaamde kaantjes. Reuzel kan ook afkomstig zijn van niervet. Vet van runderen en schapen wordt talg genoemd. Reuzel wordt gebruikt om op het brood te smeren, zoals boter, of verwerkt in stroopvet. Ook is het bruikbaar om vlees in te braden. In Vlaanderen kent men als benaming voor oliebollen de naam smoutebollen.
  2. Sommige recepten gebruiken de helft lauwwarm water en helft lauwwarme melk of gebruiken enkel lauwwarm water.
  3. De 2 el griessuiker kan je vervangen door 1 el griessuiker en 1 zakje vanillesuiker, om er een vanillesmaak aan toe te voegen.
  4. Vulling voor oliebollen (gebruik maximaal 300 gr vulling totaal in de bovenstaande recepten):
    • In Nederland hebben ze de gewoonte om rozijnen en/of krenten bij in het beslag te doen. Laat 200 gr rozijnen en/of krenten vooraf 15 minuten weken in lauw water of rum. Hierdoor worden ze nog lekkerder.
      • Het wassen en wellen van de vruchten is zeer belangrijk. Bij te kort wellen zullen de vruchten vocht onttrekken aan de oliebol, waardoor deze snel te droog wordt. Bij te lang wellen zullen de vruchten snel stuk draaien.
      • De tijdsduur van het wellen is afhankelijk van de kwaliteit en de grootte van de vruchten.
      • Na het wellen, de vruchten laten uitlekken en drogen. Na ca. 20 uur zijn de vruchten winddroog.
      • Bij het verwerken van de vruchten moet de temperatuur van de vulling nagenoeg gelijk zijn aan de beslagtemperatuur.
    • Nog mogelijke vullingen: gehakte sukade, gekonfijte sinaasappelschilletjes, sinaasappelrasp, gehakte gekonfijte gember, stukjes ananas (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen), stukjes appel of geraspte appel, (stoof)peertjes, bestrooid met kaneel (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen)
    • Om te voorkomen dat de vulling naar de bodem van het beslag zakt en alleen je laatste oliebollen lekker gevuld zijn dien je het beslag elke keer goed te roeren. Wat je ook kunt doen is je vulling eerst even door wat bloem mengen en daarna het overtollige bloem wegzeven.
  5. Door de bloem te zeven voorkom je klontertjes in het beslag.
  6. Maak ook eens oliebollen met wat bier in het beslag. Het zorgt voor een aparte, maar lekkere smaak. Voeg 1,5 dl bier en 3,5 dl lauwwarme melk toe aan het oliebollenbeslag. Of iets meer biersmaak (2,5 dl bier en 2,5 dl melk), zolang het maar bier is van hoge gisting zoals trappist. Let op dat het bier op kamertemperatuur is!
  7. Traditioneel worden in Nederland oliebollen gegeven rond de jaarwisseling met oudejaarsavond en Nieuwjaar. De Nederlandse variant is gevuld met krenten en/of rozijnen.
  8. Frituurolie:
    • In welke olie moet ik, voor authentieke smoutebollen, bakken? Voor authentieke smoutebollen, bak je best in frituurvet, namelijk ‘Ossewit’, wat bestaat uit dierlijke vetten. De afgekoelde oliebollen zien er wel minder mooi uit. Er komt ook een wit vetlaagje op. De oliebollen smaken vetter. Gebruik vers frituurvet, want het bakvet neemt altijd wat smaak op van wat je eerder hebt gefrituurd.
    • In welke olie kan ik het beste oliebollen bakken? Zonnebloemolie of Arachideolie (pindaolie). Zonnebloemolie is het meest neutraal van smaak (je zou wat langer last hebben van de oliebollengeur). Met Arachideolie kun je wat langer frituren (je zou minder lang last hebben van de oliebollengeur). Gebruik GEEN olijfolie.
    • Wat met die bakluchtjes binnenshuis? Zet de frituurpan in de bijkeuken, buiten onder afdak of in de schuur, dat scheelt bakluchtjes binnenshuis. Baklucht binnenshuis kun je snel weghalen door een pan met warm water en natuurazijn op een laag pitje op het gasfornuis te zetten.
  9. Bij het bakken van oliebollen hanteren we een olietemperatuur van 180°C. Tijdens het bakken mag de olie niet te snel afkoelen. De frituurpan dient dan ook voldoende vermogen te hebben. De belangrijkste succesfactor is een constante olietemperatuur van 180°C (!).
    • Een te lage olietemperatuur geeft een te groffe structuur aan de buitenkant van de kruim. Ook zal de oliebol zich als een sponsje vol olie zuigen.
    • Oliebollen die bij een te hoge temperatuur worden gebakken, kleuren sterk (tot zwart) en zijn vaak niet gaar van binnen.
  10. Het deegbeslag is te lopend of luchtig voor smout- en oliebollen; dit merk je wanneer het deeg geen bol vormt maar in draden uit elkaar loopt in je frituurolie of wanneer je deegbolletjes direct bovenop de olie blijven drijven. Voeg dan 1 tot 3 eetlepels bloem toe aan je beslag tot de gewenste consistentie bekomen is. Ideaal zinken de gemaakte deegbolletjes voor een korte tijd naar de bodem van de frituurpan tot ze luchtig komen bovendrijven, maar toch nog grotendeels verzonken onder het olieoppervlak.
  11. Hoe kan ik mooie ronde oliebollen bakken? Gebruik een olieboltang/ijsschep. Maak de tang na een serie oliebollen bakken schoon met water. Droog de tang goed af voor de volgende serie, water en hete olie spettert.
  12. Niet te veel oliebollen in één keer bakken, afhankelijk van de grootte van je frituurpan 3 tot 6 oliebollen tegelijk.
  13. De baktijd van een oliebol is gemiddeld 5 à 8 minuten, afhankelijk van het gewicht of grootte van de oliebol. Controleer er zo nu en dan één door de bol doormidden te breken en te kijken of de bol door en door gaar is (zeker bij de eerste paar oliebollen is dat aan te raden).
  14. Oliebollen problemen …
    • Ik wil oliebollen bakken, maar ze worden vet. Hoe komt dit? De olie is niet heet genoeg. Zorg voor een temperatuur van 190°C. Of het beslag heeft te lang gerezen, waardoor het te luchtig is. Roer even met een spatel in het oliebollenbeslag.
      Mijn oliebollen draaien in het vet steeds naar een kant. Wat doe ik daar aan? Schep het gerezen oliebollenbeslag niet van de bovenkant af, maar vanuit het midden van de beslagkom. Bovenop is het beslag meestal erg luchtig. Het kan ook dat er teveel lucht in de oliebol zit aan één kant. Schep daarom voorzichtig het beslag uit de kom en laat het beslag niet te lang rijzen.
    • Hoe kun je oliebollen het beste bewaren? Laat de oliebollen eerst goed afkoelen, verpak ze daarna luchtdicht. Dit kan in een afgesloten plastic zak of voorraaddoos. Bewaar ze buiten de koelkast. Oliebollen blijven ongeveer 2 dagen goed.
      Kun je oliebollen bakken en ze invriezen? Ja, dat kan. De oliebollen blijven ongeveer 2 à 3 maanden goed. Als je ze wilt eten: eerst ontdooien en daarna verwarmen.
    • Hoe kun je oliebollen het best opwarmen? In een voorverwarmde oven van 200°C, ongeveer 15 minuten. Magnetron 20 seconden bij 850 Watt.
    • Mijn oliebollen bakken niet goed, ze zakken in het vet in elkaar? Het oliebollenbeslag is vermoedelijk te lang gerezen of heeft op een te warme plek gestaan.
  15. Het allerlekkerste zijn de oliebollen als ze nog warm zijn en echt lekker vers, maar ze kunnen ook worden bewaard (zonder de poedersuiker). Koud kunnen de oliebollen ook zeker worden gegeten, maar even opwarmen in de oven of in een pannetje, maakt de oliebollen wel veel smakelijker.
  16. Bestrooi de oliebollen in plaats van met poedersuiker eens met suiker en kaneel.

Drankadvies

  • /

Ook interessant


Peanut Brittle

Chocolate Chip Cookies

Chocolade Fudge
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”

Advertenties

Oliebollen – Smoutebollen met verse gist

“Smoutebollen of oliebollen zoals op de kermis„

In Nederland spreekt men over oliebollen. Daar zijn ze vaak ook gevuld met rozijnen of stukjes appel. Bij ons spreekt men over smoutebollen, omdat ze vroeger in smout (tip 1) gebakken werden.
Oliebollen zijn een traditioneel gefrituurd gistdeeggerecht uit de lage landen. Ze worden traditioneel gegeten op oudejaarsavond in Nederland. Ook worden ze het hele jaar door op kermissen in Nederland en België in een oliebollenkraam of smoutebollenkraam verkocht.
Oliebollen worden vervaardigd door met twee lepels of een ijsschep een hoeveelheid beslag in een pan met hete olie te laten vallen en de zo ontstane, min of meer bolvormige oliebol bruin te laten bakken. Met behulp van een ijsschep is het ook goed mogelijk een mooi ronde oliebol te vormen.
Het recept is eenvoudig, de bereiding gaat snel en het resultaat is een instant hit bij jong en oud. Voor wie op dieet is, zijn deze bollen misschien geen goed idee… maar een kleine zonde moet toch kunnen, zo af en toe?

KlassiekDessert20 à 25 portiesBENL │ Warm

Benodigdheden

  • Patisseriebloem – 500 gr (tip 2)
  • Gist, verse – 30 gr (tip 3)
  • Melk – 5 dl (lauwwarm – tip 4)
  • Ei – 1
  • Griessuiker – 2 el (tip 5)
  • Roomboter – 40 gr (optioneel)
  • Zeezout – een snuifje
  • Rozijnen – 200 gr (optioneel – tip 6)
  • GARNERING
  • Bloemsuiker/poedersuiker (om de smoutebollen te bestuiven)
Bereiding: /
Keukengerei
Keukenweegschaal
Mengkommen; Bolzeef;
Keukenmachine met een K-haak;
Garde; Spatel;
Keukenhanddoek of Plasticfolie;
Frituren
Fritketel; 2 eetlepels, IJsschep of Olieboltang; Schuimspaan; Poedersuikerstrooier

Voorbereidend werk

  • Zeef de pastisseriebloem of bakmeel met een bolzeef.
  • Haal de melk, ei en roomboter op tijd uit de koelkast, zodat ze op kamertemperatuur kunnen komen.
    • Gebruik lauwwarme ingrediënten, bij koude ingrediënten rijst de gist niet goed. Weeg alle ingrediënten voor dit recept zorgvuldig af (tip 7), anders bak je geen constant product!

Bereiding

  • Schenk 1 dl lauwwarme melk in een mengkom.
  • Verbrokkel daarin de verse gist (het kan ook met droge actieve gist). Laat dit mengsel op een warme plaats staan tot de gist helemaal opgelost is en er aan de oppervlakte belletjes verschijnen, ongeveer 10 minuten. Roeren hoeft niet.
    • De melk mag NIET te heet zijn, anders dood je de gist.
  • Scheid de eieren. Bewaar de dooiers en het eiwit in aparte mengkommen.
  • Zeef de bloem (tip 8) en doe ze in een mengkom samen met de suiker en het zout.
  • In de bloem een kuiltje maken en er het melkgist-mengsel in schenken.
  • Het vocht vanuit het midden door de bloem roeren (tip 9).
  • Met een keukenmachine (en een K-haak) de eidooiers, de zachte boter (optioneel), het bier en de rest van de melk erdoor kloppen tot er een glad beslag ontstaat.
    • Zorg dat er geen klontjes in het beslag komen en dat alle ingrediënten goed over het beslag verdeeld zijn.
  • Een vulling naar keuze (in dit recept rozijnen) door het beslag scheppen (optioneel – tip 6).
  • Doe het eiwit in een ontvette (tip 10) mengkom, klop het met een garde tot een luchtig en stevig schuim.
  • Spatel als laatste het eiwitschuim voorzichtig onder het beslag.
  • Controleer het beslag: als het beslag te vast is, mag je nog een scheutje melk toevoegen (tip 11).
  • Dek de kom af met vochtige keukenhanddoek (of plasticfolie) en zet het bollenbeslag op een warme, droge, tochtvrije plaats.
  • Laat het beslag 45 minuten tot een uur rijzen tot het ongeveer twee keer de hoeveelheid is geworden (en je veel bubbeltjes ziet). Denk er dus aan om de kom of emmer groot genoeg te kiezen (tip 12).
    • Met een goed gerezen deeg krijg je luchtige smoutebollen.
  • FRITUREN
  • Verhit de frituurolie (tip 13) tot 180 °C (tip 14).
  • Dompel een lepel even in de hete olie en schep hiermee een portie beslag uit de kom en duw het met een andere eetlepel rustig in de hete olie (oppassen voor de hete oliespatten – tip 15).
    • In plaats van gebruik te maken van lepels, kan men ook werken met een ijsschep. Schep met een vette ijsschep een afgestreken schep deeg uit de kom en laat dit rustig in de olie glijden.
  • Keer de bollen tijdens het bakken voortdurend om met behulp van een spaan, zodat ze een mooie ronde vorm (tip 16) en een egaal kleurtje krijgen.
  • Bak niet teveel oliebollen tegelijk (tip 17), anders koelt de frituurolie te snel af en krijg je vettige oliebollen/smoutebollen.
  • Bak de bollen tot ze goudbruin zijn (ongeveer 5 à 8 minuten in totaal – tip 18).
  • Schep de versgebakken oliebollen met een schuimspaan uit de pan en laat ze even uitlekken op wat keukenpapier om de overtollige olie op te vangen (tip 19).

Serveren

  • Serveer ze zo snel mogelijk (tip 20), met een royaal laagje poedersuiker (tip 21) erover gestrooid. Smullen maar!
    • Serveer de oliebollen in een puntzak. Je kunt die kopen in de betere papierhandel of maak ze zelf met enkele vellen bakpapier.

Tips

  1. Smout of reuzel is dierlijk vet, voornamelijk afkomstig van de varkensbuik. Reuzel wordt verkregen door het spek te smelten. Wat overblijft is het gesmolten vet en niet-smeltbare restjes, de zogenaamde kaantjes. Reuzel kan ook afkomstig zijn van niervet. Vet van runderen en schapen wordt talg genoemd. Reuzel wordt gebruikt om op het brood te smeren, zoals boter, of verwerkt in stroopvet. Ook is het bruikbaar om vlees in te braden. In Vlaanderen kent men als benaming voor oliebollen de naam smoutebollen.
  2. Patisseriebloem, gewone bloem of zachte tarwebloem (tarwebloem) heeft over het algemeen zeer slechte bakeigenschappen (een lage bakwaarde en een laag eiwitgehalte) en is niet geschikt om brood te bakken. De bloem garandeert wel een perfect eindresultaat bij allerhande culinaire bereidingen. Deze bloem die we kennen uit de supermarkt, als de kilo-pakken tarwebloem of patisseriebloem, is bedoeld voor algemeen gebruik, zoals voor het maken roux, voor het binden van soepen, sauzen en pap, voor het bloemen van vis of vlees en het bereiden van koekjes, cake, wafels, taart, pannenkoeken en allerlei gebak (eventueel in combinatie met bakpoeder).
  3. Gist:
    • Verse gist of bakkersgist ziet er uit als een soort beige stopverf en wordt verkocht in grote en kleine blokken. Bewaar verse gist in de koelkast, tussen 3° en 7°C, omdat het anders vroegtijdig geactiveerd wordt met verlies van rijskracht als gevolg.
    • Gedroogde gist is gemaakt van verse gist. Het is ook een levende actieve gist, maar dan in gedroogde vorm. Het zijn kleine korreltjes met een beschermend laagje er om. Als je ze oplost in lauwwarm water of melk dan komt het organisme weer tot leven.
      • Je kunt het recept “Beslag met verse gist” vervangen door droge gist, maar dan heb je maar de helft van de hoeveelheid verse gist nodig (in dit geval is dit dus 15 gr).
    • Instantgist is ook gedroogde gist dat gemaakt is van verse gist. Alleen nu in de vorm van kleine poreuze staafjes en zonder beschermlaagje. Instantgist kun je meteen door het nog droge meel mengen zónder eerst op te lossen door een lauwwarme vloeistof. Deze gist is dus gemakkelijker in gebruik.
  4. Sommige recepten gebruiken de helft lauwwarm water en helft lauwwarme melk of gebruiken enkel lauwwarm water.
  5. De 2 el griessuiker kan je vervangen door 1 el griessuiker en 1 zakje vanillesuiker, om er een vanillesmaak aan toe te voegen.
  6. Vulling voor oliebollen (gebruik maximaal 300 gr vulling totaal in de bovenstaande recepten):
    • In Nederland hebben ze de gewoonte om rozijnen en/of krenten bij in het beslag te doen. Laat 200 gr rozijnen en/of krenten vooraf 15 minuten weken in lauw water of rum. Hierdoor worden ze nog lekkerder.
      • Het wassen en wellen van de vruchten is zeer belangrijk. Bij te kort wellen zullen de vruchten vocht onttrekken aan de oliebol, waardoor deze snel te droog wordt. Bij te lang wellen zullen de vruchten snel stuk draaien.
      • De tijdsduur van het wellen is afhankelijk van de kwaliteit en de grootte van de vruchten.
      • Na het wellen, de vruchten laten uitlekken en drogen. Na ca. 20 uur zijn de vruchten winddroog.
      • Bij het verwerken van de vruchten moet de temperatuur van de vulling nagenoeg gelijk zijn aan de beslagtemperatuur.
    • Nog mogelijke vullingen: gehakte sukade, gekonfijte sinaasappelschilletjes, sinaasappelrasp, gehakte gekonfijte gember, stukjes ananas (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen), stukjes appel of geraspte appel, (stoof)peertjes, bestrooid met kaneel (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen)
    • Om te voorkomen dat de vulling naar de bodem van het beslag zakt en alleen je laatste oliebollen lekker gevuld zijn dien je het beslag elke keer goed te roeren. Wat je ook kunt doen is je vulling eerst even door wat bloem mengen en daarna het overtollige bloem wegzeven.
  7. Kan ik ruim voor ik oliebollen wil bakken het oliebollenbeslag maken? Dat kan niet, het oliebollenbeslag rijst namelijk door. Het wordt te luchtig. Bereid het beslag meteen voor het oliebollen bakken.
  8. Door de bloem te zeven voorkom je klontertjes in het beslag.
  9. Maak ook eens oliebollen met wat bier in het beslag. Het zorgt voor een aparte, maar lekkere smaak. Voeg 1,5 dl bier en 3,5 dl lauwwarme melk toe aan het oliebollenbeslag. Of iets meer biersmaak (2,5 dl bier en 2,5 dl melk), zolang het maar bier is van hoge gisting zoals trappist. Let op dat het bier op kamertemperatuur is!
  10. Je kunt de schaal vooraf even ontvetten met een beetje citroensap of azijn.
  11. Traditioneel worden in Nederland oliebollen gegeven rond de jaarwisseling met oudejaarsavond en Nieuwjaar. De Nederlandse variant is gevuld met krenten en/of rozijnen.
  12. Rijzen van het beslag:
    • Het oliebollenbeslag wil niet rijzen, wat nu? Is het water te koud of te warm, dan rijst de gist onvoldoende. Ook de omstandigheden waarin het beslag rijst, luisteren nauwkeurig. Zet het beslag niet op de tocht, maar ook niet te dicht bij de verwarming.
      Rijst het oliebollenbeslag niet? Probeer de truc met de oven: verwarm de oven tot 50°C. Zet de oven uit, plaats de kom in de oven. Wacht een half uur, kijk of het oliebollenbeslag voldoende gerezen is. Nee? Voeg extra gedroogde gist toe aan het beslag. Zet het oliebollenbeslag weer in de oven en herhaal de truc.
    • Hoe warm moet het beslag zijn? Bij voorkeur moet het beslag ongeveer 26°C en de omgevingstemperatuur 25 à 27 °C, voor het rijzen van het beslag is de temperatuur van het beslag hel belangrijk. Voor elke graad warmer rijst het beslag 10% sneller.
    • Wat als mijn beslag niet wil rijzen? Verwarm je oven dan op 50°C, zodra deze op temperatuur is zet de oven dan uit en zet je afgedekte kom met beslag in de oven met de deur dicht. Deze truc kun je ook toepassen als de omgeving waarin je bent niet warm genoeg is. Om een lekker gerezen beslag te krijgen is een juiste temperatuur heel belangrijk.
  13. Frituurolie:
    • In welke olie moet ik, voor authentieke smoutebollen, bakken? Voor authentieke smoutebollen, bak je best in frituurvet, namelijk ‘Ossewit’, wat bestaat uit dierlijke vetten. De afgekoelde oliebollen zien er wel minder mooi uit. Er komt ook een wit vetlaagje op. De oliebollen smaken vetter. Gebruik vers frituurvet, want het bakvet neemt altijd wat smaak op van wat je eerder hebt gefrituurd.
    • In welke olie kan ik het beste oliebollen bakken? Zonnebloemolie of Arachideolie (pindaolie). Zonnebloemolie is het meest neutraal van smaak (je zou wat langer last hebben van de oliebollengeur). Met Arachideolie kun je wat langer frituren (je zou minder lang last hebben van de oliebollengeur). Gebruik GEEN olijfolie.
    • Wat met die bakluchtjes binnenshuis? Zet de frituurpan in de bijkeuken, buiten onder afdak of in de schuur, dat scheelt bakluchtjes binnenshuis. Baklucht binnenshuis kun je snel weghalen door een pan met warm water en natuurazijn op een laag pitje op het gasfornuis te zetten.
  14. Bij het bakken van oliebollen hanteren we een olietemperatuur van 180°C. Tijdens het bakken mag de olie niet te snel afkoelen. De frituurpan dient dan ook voldoende vermogen te hebben. De belangrijkste succesfactor is een constante olietemperatuur van 180°C (!).
    • Een te lage olietemperatuur geeft een te groffe structuur aan de buitenkant van de kruim. Ook zal de oliebol zich als een sponsje vol olie zuigen.
    • Oliebollen die bij een te hoge temperatuur worden gebakken, kleuren sterk (tot zwart) en zijn vaak niet gaar van binnen.
  15. Het deegbeslag is te lopend of luchtig voor smout- en oliebollen; dit merk je wanneer het deeg geen bol vormt maar in draden uit elkaar loopt in je frituurolie of wanneer je deegbolletjes direct bovenop de olie blijven drijven. Voeg dan 1 tot 3 eetlepels bloem toe aan je beslag tot de gewenste consistentie bekomen is. Ideaal zinken de gemaakte deegbolletjes voor een korte tijd naar de bodem van de frituurpan tot ze luchtig komen bovendrijven, maar toch nog grotendeels verzonken onder het olieoppervlak.
  16. Hoe kan ik mooie ronde oliebollen bakken? Gebruik een olieboltang/ijsschep. Maak de tang na een serie oliebollen bakken schoon met water. Droog de tang goed af voor de volgende serie, water en hete olie spettert.
  17. Niet te veel oliebollen in één keer bakken, afhankelijk van de grootte van je frituurpan 3 tot 6 oliebollen tegelijk.
  18. De baktijd van een oliebol is gemiddeld 5 à 8 minuten, afhankelijk van het gewicht of grootte van de oliebol. Controleer er zo nu en dan één door de bol doormidden te breken en te kijken of de bol door en door gaar is (zeker bij de eerste paar oliebollen is dat aan te raden).
  19. Oliebollen problemen …
    • Ik wil oliebollen bakken, maar ze worden vet. Hoe komt dit? De olie is niet heet genoeg. Zorg voor een temperatuur van 190°C. Of het beslag heeft te lang gerezen, waardoor het te luchtig is. Roer even met een spatel in het oliebollenbeslag.
      Mijn oliebollen draaien in het vet steeds naar een kant. Wat doe ik daar aan? Schep het gerezen oliebollenbeslag niet van de bovenkant af, maar vanuit het midden van de beslagkom. Bovenop is het beslag meestal erg luchtig. Het kan ook dat er teveel lucht in de oliebol zit aan één kant. Schep daarom voorzichtig het beslag uit de kom en laat het beslag niet te lang rijzen.
    • Hoe kun je oliebollen het beste bewaren? Laat de oliebollen eerst goed afkoelen, verpak ze daarna luchtdicht. Dit kan in een afgesloten plastic zak of voorraaddoos. Bewaar ze buiten de koelkast. Oliebollen blijven ongeveer 2 dagen goed.
      Kun je oliebollen bakken en ze invriezen? Ja, dat kan. De oliebollen blijven ongeveer 2 à 3 maanden goed. Als je ze wilt eten: eerst ontdooien en daarna verwarmen.
    • Hoe kun je oliebollen het best opwarmen? In een voorverwarmde oven van 200°C, ongeveer 15 minuten. Magnetron 20 seconden bij 850 Watt.
    • Mijn oliebollen bakken niet goed, ze zakken in het vet in elkaar? Het oliebollenbeslag is vermoedelijk te lang gerezen of heeft op een te warme plek gestaan.
  20. Het allerlekkerste zijn de oliebollen als ze nog warm zijn en echt lekker vers, maar ze kunnen ook worden bewaard (zonder de poedersuiker). Koud kunnen de oliebollen ook zeker worden gegeten, maar even opwarmen in de oven of in een pannetje, maakt de oliebollen wel veel smakelijker.
  21. Bestrooi de oliebollen in plaats van met poedersuiker eens met suiker en kaneel.

Drankadvies

  • /

Ook interessant


Peanut Brittle

Chocolate Chip Cookies

Chocolade Fudge
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”

Oliebollen – Smoutebollen met instant gist

“Smoutebollen of oliebollen zoals op de kermis„

In Nederland spreekt men over oliebollen. Daar zijn ze vaak ook gevuld met rozijnen of stukjes appel. Bij ons spreekt men over smoutebollen, omdat ze vroeger in smout (tip 1) gebakken werden.
Oliebollen zijn een traditioneel gefrituurd gistdeeggerecht uit de lage landen. Ze worden traditioneel gegeten op oudejaarsavond in Nederland. Ook worden ze het hele jaar door op kermissen in Nederland en België in een oliebollenkraam of smoutebollenkraam verkocht.
Oliebollen worden vervaardigd door met twee lepels of een ijsschep een hoeveelheid beslag in een pan met hete olie te laten vallen en de zo ontstane, min of meer bolvormige oliebol bruin te laten bakken. Met behulp van een ijsschep is het ook goed mogelijk een mooi ronde oliebol te vormen.
Het recept is eenvoudig, de bereiding gaat snel en het resultaat is een instant hit bij jong en oud. Voor wie op dieet is, zijn deze bollen misschien geen goed idee… maar een kleine zonde moet toch kunnen, zo af en toe?

KlassiekDessert20 à 25 portiesBENL │ Warm

Benodigdheden

  • Patisseriebloem – 500 gr (tip 2)
  • Gist, instant – 14 gr (2 zakjes – tip 3)
  • Melk – 5 dl (lauwwarm – tip 4)
  • Ei – 1
  • Griessuiker – 2 el (tip 5)
  • Roomboter – 40 gr (optioneel)
  • Zeezout – een snuifje
  • Rozijnen – 200 gr (optioneel – tip 6)
  • GARNERING
  • Bloemsuiker/poedersuiker (om de smoutebollen te bestuiven)
Bereiding: /
Keukengerei
Keukenweegschaal
Keukenmachine met een K-haak;
Bolzeef; Mengkom; Keukenhanddoek of Plasticfolie;
Frituren
Fritketel; 2 eetlepels, IJsschep of Olieboltang; Schuimspaan; Poedersuikerstrooier

Voorbereidend werk

  • Zeef de pastisseriebloem of bakmeel met een bolzeef.
  • Haal de melk, ei en roomboter op tijd uit de koelkast, zodat ze op kamertemperatuur kunnen komen.
    • Gebruik lauwwarme ingrediënten, bij koude ingrediënten rijst de gist niet goed. Weeg alle ingrediënten voor dit recept zorgvuldig af (tip 7), anders bak je geen constant product!

Bereiding

  • Meng in een beslagkom van een mixer (als je een mixer hebt, zo niet een gewone mengkom) eerst de droge ingrediënten: bloem, gist, suiker en zout.
    • Zeef de bloem in de mengkom (tip 8).
  • Meng in een ander kom de natte ingrediënten: melk, zachte boter (optioneel) en eieren (tip 9).
  • Voeg de natte ingrediënten bij de droge en meng met de mixer (of mocht je die niet hebben met een garde of lepel) het geheel tot een glad beslag.
    • Zorg dat er geen klontjes in het beslag komen en dat alle ingrediënten goed over het beslag verdeeld zijn.
    • Tijdens het mengen de lage snelheid van de deegmachine gebruiken. Het beslag moet glimmen, draden trekken die als een vliesje de vulling kunnen omsluiten.
  • Laat het deeg ongeveer 15 minuten rusten.
  • Een vulling naar keuze (in dit recept rozijnen) door het beslag scheppen (optioneel – tip 6).
    • Om de ingrediënten voldoende te kneden, schakel je de machine na het mengen over op een hogere snelheid. Een deeg dat goed gekneed is, zal beter de vulling opnemen. Controleer het beslag: als het beslag te vast is, mag je nog een scheutje melk toevoegen (tip 10).
  • Dek de kom af met vochtige keukenhanddoek (of plasticfolie) en zet het bollenbeslag op een warme, droge, tochtvrije plaats.
  • Laat het beslag 45 minuten tot een uur rijzen tot het ongeveer twee keer de hoeveelheid is geworden (en je veel bubbeltjes ziet). Denk er dus aan om de kom of emmer groot genoeg te kiezen (tip 11).
    • Met een goed gerezen deeg krijg je luchtige smoutebollen.
  • FRITUREN
  • Verhit de frituurolie (tip 12) tot 180 °C (tip 13).
  • Dompel een lepel even in de hete olie en schep hiermee een portie beslag uit de kom en duw het met een andere eetlepel rustig in de hete olie (oppassen voor de hete oliespatten – tip 14).
    • In plaats van gebruik te maken van lepels, kan men ook werken met een ijsschep. Schep met een vette ijsschep een afgestreken schep deeg uit de kom en laat dit rustig in de olie glijden.
  • Keer de bollen tijdens het bakken voortdurend om met behulp van een spaan, zodat ze een mooie ronde vorm (tip 15) en een egaal kleurtje krijgen.
  • Bak niet teveel oliebollen tegelijk (tip 16), anders koelt de frituurolie te snel af en krijg je vettige oliebollen/smoutebollen.
  • Bak de bollen tot ze goudbruin zijn (ongeveer 5 à 8 minuten in totaal – tip 17).
  • Schep de versgebakken oliebollen met een schuimspaan uit de pan en laat ze even uitlekken op wat keukenpapier om de overtollige olie op te vangen (tip 18).

Serveren

  • Serveer ze zo snel mogelijk (tip 19), met een royaal laagje poedersuiker (tip 20) erover gestrooid. Smullen maar!
    • Serveer de oliebollen in een puntzak. Je kunt die kopen in de betere papierhandel of maak ze zelf met enkele vellen bakpapier.

Tips

  1. Smout of reuzel is dierlijk vet, voornamelijk afkomstig van de varkensbuik. Reuzel wordt verkregen door het spek te smelten. Wat overblijft is het gesmolten vet en niet-smeltbare restjes, de zogenaamde kaantjes. Reuzel kan ook afkomstig zijn van niervet. Vet van runderen en schapen wordt talg genoemd. Reuzel wordt gebruikt om op het brood te smeren, zoals boter, of verwerkt in stroopvet. Ook is het bruikbaar om vlees in te braden. In Vlaanderen kent men als benaming voor oliebollen de naam smoutebollen.
  2. Patisseriebloem, gewone bloem of zachte tarwebloem (tarwebloem) heeft over het algemeen zeer slechte bakeigenschappen (een lage bakwaarde en een laag eiwitgehalte) en is niet geschikt om brood te bakken. De bloem garandeert wel een perfect eindresultaat bij allerhande culinaire bereidingen. Deze bloem die we kennen uit de supermarkt, als de kilo-pakken tarwebloem of patisseriebloem, is bedoeld voor algemeen gebruik, zoals voor het maken roux, voor het binden van soepen, sauzen en pap, voor het bloemen van vis of vlees en het bereiden van koekjes, cake, wafels, taart, pannenkoeken en allerlei gebak (eventueel in combinatie met bakpoeder).
  3. Gist:
    • Verse gist of bakkersgist ziet er uit als een soort beige stopverf en wordt verkocht in grote en kleine blokken. Bewaar verse gist in de koelkast, tussen 3° en 7°C, omdat het anders vroegtijdig geactiveerd wordt met verlies van rijskracht als gevolg.
    • Gedroogde gist is gemaakt van verse gist. Het is ook een levende actieve gist, maar dan in gedroogde vorm. Het zijn kleine korreltjes met een beschermend laagje er om. Als je ze oplost in lauwwarm water of melk dan komt het organisme weer tot leven.
      • Je kunt het recept “Beslag met verse gist” vervangen door droge gist, maar dan heb je maar de helft van de hoeveelheid verse gist nodig (in dit geval is dit dus 15 gr).
    • Instantgist is ook gedroogde gist dat gemaakt is van verse gist. Alleen nu in de vorm van kleine poreuze staafjes en zonder beschermlaagje. Instantgist kun je meteen door het nog droge meel mengen zónder eerst op te lossen door een lauwwarme vloeistof. Deze gist is dus gemakkelijker in gebruik.
  4. Sommige recepten gebruiken de helft lauwwarm water en helft lauwwarme melk of gebruiken enkel lauwwarm water.
  5. De 2 el griessuiker kan je vervangen door 1 el griessuiker en 1 zakje vanillesuiker, om er een vanillesmaak aan toe te voegen.
  6. Vulling voor oliebollen (gebruik maximaal 300 gr vulling totaal in de bovenstaande recepten):
    • In Nederland hebben ze de gewoonte om rozijnen en/of krenten bij in het beslag te doen. Laat 200 gr rozijnen en/of krenten vooraf 15 minuten weken in lauw water of rum. Hierdoor worden ze nog lekkerder.
      • Het wassen en wellen van de vruchten is zeer belangrijk. Bij te kort wellen zullen de vruchten vocht onttrekken aan de oliebol, waardoor deze snel te droog wordt. Bij te lang wellen zullen de vruchten snel stuk draaien.
      • De tijdsduur van het wellen is afhankelijk van de kwaliteit en de grootte van de vruchten.
      • Na het wellen, de vruchten laten uitlekken en drogen. Na ca. 20 uur zijn de vruchten winddroog.
      • Bij het verwerken van de vruchten moet de temperatuur van de vulling nagenoeg gelijk zijn aan de beslagtemperatuur.
    • Nog mogelijke vullingen: gehakte sukade, gekonfijte sinaasappelschilletjes, sinaasappelrasp, gehakte gekonfijte gember, stukjes ananas (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen), stukjes appel of geraspte appel, (stoof)peertjes, bestrooid met kaneel (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen)
    • Om te voorkomen dat de vulling naar de bodem van het beslag zakt en alleen je laatste oliebollen lekker gevuld zijn dien je het beslag elke keer goed te roeren. Wat je ook kunt doen is je vulling eerst even door wat bloem mengen en daarna het overtollige bloem wegzeven.
  7. Kan ik ruim voor ik oliebollen wil bakken het oliebollenbeslag maken? Dat kan niet, het oliebollenbeslag rijst namelijk door. Het wordt te luchtig. Bereid het beslag meteen voor het oliebollen bakken.
  8. Door de bloem te zeven voorkom je klontertjes in het beslag.
  9. Maak ook eens oliebollen met wat bier in het beslag. Het zorgt voor een aparte, maar lekkere smaak. Voeg 1,5 dl bier en 3,5 dl lauwwarme melk toe aan het oliebollenbeslag. Of iets meer biersmaak (2,5 dl bier en 2,5 dl melk), zolang het maar bier is van hoge gisting zoals trappist. Let op dat het bier op kamertemperatuur is!
  10. Traditioneel worden in Nederland oliebollen gegeven rond de jaarwisseling met oudejaarsavond en Nieuwjaar. De Nederlandse variant is gevuld met krenten en/of rozijnen.
  11. Rijzen van het beslag:
    • Het oliebollenbeslag wil niet rijzen, wat nu? Is het water te koud of te warm, dan rijst de gist onvoldoende. Ook de omstandigheden waarin het beslag rijst, luisteren nauwkeurig. Zet het beslag niet op de tocht, maar ook niet te dicht bij de verwarming.
      Rijst het oliebollenbeslag niet? Probeer de truc met de oven: verwarm de oven tot 50°C. Zet de oven uit, plaats de kom in de oven. Wacht een half uur, kijk of het oliebollenbeslag voldoende gerezen is. Nee? Voeg extra gedroogde gist toe aan het beslag. Zet het oliebollenbeslag weer in de oven en herhaal de truc.
    • Hoe warm moet het beslag zijn? Bij voorkeur moet het beslag ongeveer 26°C en de omgevingstemperatuur 25 à 27 °C, voor het rijzen van het beslag is de temperatuur van het beslag hel belangrijk. Voor elke graad warmer rijst het beslag 10% sneller.
    • Wat als mijn beslag niet wil rijzen? Verwarm je oven dan op 50°C, zodra deze op temperatuur is zet de oven dan uit en zet je afgedekte kom met beslag in de oven met de deur dicht. Deze truc kun je ook toepassen als de omgeving waarin je bent niet warm genoeg is. Om een lekker gerezen beslag te krijgen is een juiste temperatuur heel belangrijk.
  12. Frituurolie:
    • In welke olie moet ik, voor authentieke smoutebollen, bakken? Voor authentieke smoutebollen, bak je best in frituurvet, namelijk ‘Ossewit’, wat bestaat uit dierlijke vetten. De afgekoelde oliebollen zien er wel minder mooi uit. Er komt ook een wit vetlaagje op. De oliebollen smaken vetter. Gebruik vers frituurvet, want het bakvet neemt altijd wat smaak op van wat je eerder hebt gefrituurd.
    • In welke olie kan ik het beste oliebollen bakken? Zonnebloemolie of Arachideolie (pindaolie). Zonnebloemolie is het meest neutraal van smaak (je zou wat langer last hebben van de oliebollengeur). Met Arachideolie kun je wat langer frituren (je zou minder lang last hebben van de oliebollengeur). Gebruik GEEN olijfolie.
    • Wat met die bakluchtjes binnenshuis? Zet de frituurpan in de bijkeuken, buiten onder afdak of in de schuur, dat scheelt bakluchtjes binnenshuis. Baklucht binnenshuis kun je snel weghalen door een pan met warm water en natuurazijn op een laag pitje op het gasfornuis te zetten.
  13. Bij het bakken van oliebollen hanteren we een olietemperatuur van 180°C. Tijdens het bakken mag de olie niet te snel afkoelen. De frituurpan dient dan ook voldoende vermogen te hebben. De belangrijkste succesfactor is een constante olietemperatuur van 180°C (!).
    • Een te lage olietemperatuur geeft een te groffe structuur aan de buitenkant van de kruim. Ook zal de oliebol zich als een sponsje vol olie zuigen.
    • Oliebollen die bij een te hoge temperatuur worden gebakken, kleuren sterk (tot zwart) en zijn vaak niet gaar van binnen.
  14. Het deegbeslag is te lopend of luchtig voor smout- en oliebollen; dit merk je wanneer het deeg geen bol vormt maar in draden uit elkaar loopt in je frituurolie of wanneer je deegbolletjes direct bovenop de olie blijven drijven. Voeg dan 1 tot 3 eetlepels bloem toe aan je beslag tot de gewenste consistentie bekomen is. Ideaal zinken de gemaakte deegbolletjes voor een korte tijd naar de bodem van de frituurpan tot ze luchtig komen bovendrijven, maar toch nog grotendeels verzonken onder het olieoppervlak.
  15. Hoe kan ik mooie ronde oliebollen bakken? Gebruik een olieboltang/ijsschep. Maak de tang na een serie oliebollen bakken schoon met water. Droog de tang goed af voor de volgende serie, water en hete olie spettert.
  16. Niet te veel oliebollen in één keer bakken, afhankelijk van de grootte van je frituurpan 3 tot 6 oliebollen tegelijk.
  17. De baktijd van een oliebol is gemiddeld 5 à 8 minuten, afhankelijk van het gewicht of grootte van de oliebol. Controleer er zo nu en dan één door de bol doormidden te breken en te kijken of de bol door en door gaar is (zeker bij de eerste paar oliebollen is dat aan te raden).
  18. Oliebollen problemen …
    • Ik wil oliebollen bakken, maar ze worden vet. Hoe komt dit? De olie is niet heet genoeg. Zorg voor een temperatuur van 190°C. Of het beslag heeft te lang gerezen, waardoor het te luchtig is. Roer even met een spatel in het oliebollenbeslag.
      Mijn oliebollen draaien in het vet steeds naar een kant. Wat doe ik daar aan? Schep het gerezen oliebollenbeslag niet van de bovenkant af, maar vanuit het midden van de beslagkom. Bovenop is het beslag meestal erg luchtig. Het kan ook dat er teveel lucht in de oliebol zit aan één kant. Schep daarom voorzichtig het beslag uit de kom en laat het beslag niet te lang rijzen.
    • Hoe kun je oliebollen het beste bewaren? Laat de oliebollen eerst goed afkoelen, verpak ze daarna luchtdicht. Dit kan in een afgesloten plastic zak of voorraaddoos. Bewaar ze buiten de koelkast. Oliebollen blijven ongeveer 2 dagen goed.
      Kun je oliebollen bakken en ze invriezen? Ja, dat kan. De oliebollen blijven ongeveer 2 à 3 maanden goed. Als je ze wilt eten: eerst ontdooien en daarna verwarmen.
    • Hoe kun je oliebollen het best opwarmen? In een voorverwarmde oven van 200°C, ongeveer 15 minuten. Magnetron 20 seconden bij 850 Watt.
    • Mijn oliebollen bakken niet goed, ze zakken in het vet in elkaar? Het oliebollenbeslag is vermoedelijk te lang gerezen of heeft op een te warme plek gestaan.
  19. Het allerlekkerste zijn de oliebollen als ze nog warm zijn en echt lekker vers, maar ze kunnen ook worden bewaard (zonder de poedersuiker). Koud kunnen de oliebollen ook zeker worden gegeten, maar even opwarmen in de oven of in een pannetje, maakt de oliebollen wel veel smakelijker.
  20. Bestrooi de oliebollen in plaats van met poedersuiker eens met suiker en kaneel.

Drankadvies

  • /

Ook interessant


Peanut Brittle

Chocolate Chip Cookies

Chocolade Fudge
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”

Oliebollen – Smoutebollen met instant gist en bier

“Smoutebollen zoals op de kermis„

In Nederland spreekt men over oliebollen. Daar zijn ze vaak ook gevuld met rozijnen of stukjes appel. Bij ons spreekt men over smoutebollen, omdat ze vroeger in smout (tip 1) gebakken werden.
Oliebollen zijn een traditioneel gefrituurd gistdeeggerecht uit de lage landen. Ze worden traditioneel gegeten op oudejaarsavond in Nederland. Ook worden ze het hele jaar door op kermissen in Nederland en België in een oliebollenkraam verkocht.
Oliebollen worden vervaardigd door met twee lepels of een ijsschep een hoeveelheid beslag in een pan met hete olie te laten vallen en de zo ontstane, min of meer bolvormige oliebol bruin te laten bakken. Met behulp van een ijsschep is het ook goed mogelijk een mooi ronde oliebol te vormen.
Het recept is eenvoudig, de bereiding gaat snel en het resultaat is een instant hit bij jong en oud. Voor wie op dieet is, zijn deze bollen misschien geen goed idee… maar een kleine zonde moet toch kunnen, zo af en toe?

KlassiekDessert20 à 25 portiesBENL │ Warm

Benodigdheden

  • Patisseriebloem – 500 gr (gezeefd – tip 2)
  • Gist, instant – 14 gr (2 zakjes – tip 3)
  • Bier – 2,5 dl (tip 4)
  • Melk – 2,5 dl (tip 5)
  • Ei – 1
  • Griessuiker – 2 el (tip 6)
  • Roomboter – 40 gr (optioneel)
  • Zeezout – een snuifje
  • Rozijnen – 200 gr (optioneel – tip 7)
  • GARNERING
  • Bloemsuiker/poedersuiker (om de smoutebollen te bestuiven)
Bereiding: /
Keukengerei
Keukenweegschaal
Keukenmachine met een K-haak;
Bolzeef; Mengkom; Keukenhanddoek of Plasticfolie;
Frituren
Fritketel; 2 eetlepels, IJsschep of Olieboltang; Schuimspaan; Poedersuikerstrooier

Voorbereidend werk

  • Haal het bier, roomboter, eieren, melk op tijd uit de koelkast, zodat het op kamertemperatuur kan komen.
  • Gebruik lauwwarme ingrediënten, bij koude ingrediënten rijst de gist niet goed. Weeg alle ingrediënten voor dit recept zorgvuldig af (tip 8), anders bak je geen constant product.

Bereiding

  • Meng in een beslagkom van een mixer (als je een mixer hebt, zo niet een gewone mengkom) eerst de droge ingrediënten: bloem, gist, suiker en zout.
    • Zeef de bloem in de kom (tip 9).
  • Meng in een ander kom de natte ingrediënten: bier, melk, zachte boter (optioneel) en eieren.
  • Voeg de natte ingrediënten bij de droge en meng met de mixer (of mocht je die niet hebben met een garde of lepel) het geheel tot een glad beslag.
    • Zorg dat er geen klontjes in het beslag komen en dat alle ingrediënten goed over het beslag verdeeld zijn.
    • Tijdens het mengen de lage snelheid van de deegmachine gebruiken. Het beslag moet glimmen, draden trekken die als een vliesje de vulling kunnen omsluiten.
  • Laat het deeg ongeveer 15 minuten rusten.
  • Een vulling naar keuze (in dit recept rozijnen) door het beslag scheppen (optioneel – tip 7).
    • Om de ingrediënten voldoende te kneden, schakel je de machine na het mengen over op een hogere snelheid. Een deeg dat goed gekneed is, zal beter de vulling opnemen. Controleer het beslag: als het beslag te vast is, mag je nog een scheutje melk toevoegen (tip 10).
  • Dek de kom af met vochtige keukenhanddoek (of plasticfolie) en zet het bollenbeslag op een warme, droge, tochtvrije plaats.
  • Laat het beslag 45 minuten tot een uur rijzen tot het ongeveer twee keer de hoeveelheid is geworden (en je veel bubbeltjes ziet). Denk er dus aan om de kom of emmer groot genoeg te kiezen (tip 11).
    • Met een goed gerezen deeg krijg je luchtige smoutebollen.
  • FRITUREN
  • Verhit de frituurolie (tip 12) tot 180 °C (tip 13).
  • Dompel een lepel even in de hete olie en schep hiermee een portie beslag uit de kom en duw het met een andere eetlepel rustig in de hete olie (oppassen voor de hete oliespatten – tip 14).
    • In plaats van gebruik te maken van lepels, kan men ook werken met een ijsschep. Schep met een vette ijsschep een afgestreken schep deeg uit de kom en laat dit rustig in de olie glijden.
  • Keer de bollen tijdens het bakken voortdurend om met behulp van een spaan, zodat ze een mooie ronde vorm (tip 15) en een egaal kleurtje krijgen.
  • Bak niet teveel oliebollen tegelijk (tip 16), anders koelt de frituurolie te snel af en krijg je vettige oliebollen/smoutebollen.
  • Bak de bollen tot ze goudbruin zijn (ongeveer 5 à 8 minuten in totaal – tip 17).
  • Schep de versgebakken oliebollen met een schuimspaan uit de pan en laat ze even uitlekken op wat keukenpapier om de overtollige olie op te vangen (tip 18).

Serveren

  • Serveer ze zo snel mogelijk (tip 19), met een royaal laagje poedersuiker (tip 20) erover gestrooid. Smullen maar!
    • Serveer de oliebollen in een puntzak. Je kunt die kopen in de betere papierhandel of maak ze zelf met enkele vellen bakpapier.

Tips

  1. Smout of reuzel is dierlijk vet, voornamelijk afkomstig van de varkensbuik. Reuzel wordt verkregen door het spek te smelten. Wat overblijft is het gesmolten vet en niet-smeltbare restjes, de zogenaamde kaantjes. Reuzel kan ook afkomstig zijn van niervet. Vet van runderen en schapen wordt talg genoemd. Reuzel wordt gebruikt om op het brood te smeren, zoals boter, of verwerkt in stroopvet. Ook is het bruikbaar om vlees in te braden. In Vlaanderen kent men als benaming voor oliebollen de naam smoutebollen.
  2. Patisseriebloem, gewone bloem of zachte tarwebloem (tarwebloem) heeft over het algemeen zeer slechte bakeigenschappen (een lage bakwaarde en een laag eiwitgehalte) en is niet geschikt om brood te bakken. De bloem garandeert wel een perfect eindresultaat bij allerhande culinaire bereidingen. Deze bloem die we kennen uit de supermarkt, als de kilo-pakken tarwebloem of patisseriebloem, is bedoeld voor algemeen gebruik, zoals voor het maken roux, voor het binden van soepen, sauzen en pap, voor het bloemen van vis of vlees en het bereiden van koekjes, cake, wafels, taart, pannenkoeken en allerlei gebak (eventueel in combinatie met bakpoeder).
  3. Gist:
    • Verse gist of bakkersgist ziet er uit als een soort beige stopverf en wordt verkocht in grote en kleine blokken. Bewaar verse gist in de koelkast, tussen 3° en 7°C, omdat het anders vroegtijdig geactiveerd wordt met verlies van rijskracht als gevolg.
    • Gedroogde gist is gemaakt van verse gist. Het is ook een levende actieve gist, maar dan in gedroogde vorm. Het zijn kleine korreltjes met een beschermend laagje er om. Als je ze oplost in lauwwarm water of melk dan komt het organisme weer tot leven.
      • Je kunt het recept “Beslag met verse gist” vervangen door droge gist, maar dan heb je maar de helft van de hoeveelheid verse gist nodig (in dit geval is dit dus 15 gr).
    • Instantgist is ook gedroogde gist dat gemaakt is van verse gist. Alleen nu in de vorm van kleine poreuze staafjes en zonder beschermlaagje. Instantgist kun je meteen door het nog droge meel mengen zónder eerst op te lossen door een lauwwarme vloeistof. Deze gist is dus gemakkelijker in gebruik.
  4. Bier van hoge gisting zoals trappist.
  5. Sommige recepten gebruiken de helft lauwwarm water en helft lauwwarme melk of gebruiken enkel lauwwarm water.
  6. De 2 el griessuiker kan je vervangen door 1 el griessuiker en 1 zakje vanillesuiker, om er een vanillesmaak aan toe te voegen.
  7. Vulling voor oliebollen (gebruik maximaal 300 gr vulling totaal in de bovenstaande recepten):
    • In Nederland hebben ze de gewoonte om rozijnen en/of krenten bij in het beslag te doen. Laat 200 gr rozijnen en/of krenten vooraf 15 minuten weken in lauw water of rum. Hierdoor worden ze nog lekkerder.
      • Het wassen en wellen van de vruchten is zeer belangrijk. Bij te kort wellen zullen de vruchten vocht onttrekken aan de oliebol, waardoor deze snel te droog wordt. Bij te lang wellen zullen de vruchten snel stuk draaien.
      • De tijdsduur van het wellen is afhankelijk van de kwaliteit en de grootte van de vruchten.
      • Na het wellen, de vruchten laten uitlekken en drogen. Na ca. 20 uur zijn de vruchten winddroog.
      • Bij het verwerken van de vruchten moet de temperatuur van de vulling nagenoeg gelijk zijn aan de beslagtemperatuur.
    • Nog mogelijke vullingen: gehakte sukade, gekonfijte sinaasappelschilletjes, sinaasappelrasp, gehakte gekonfijte gember, stukjes ananas (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen), stukjes appel of geraspte appel, (stoof)peertjes, bestrooid met kaneel (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen)
    • Om te voorkomen dat de vulling naar de bodem van het beslag zakt en alleen je laatste oliebollen lekker gevuld zijn dien je het beslag elke keer goed te roeren. Wat je ook kunt doen is je vulling eerst even door wat bloem mengen en daarna het overtollige bloem wegzeven.
  8. Kan ik ruim voor ik oliebollen wil bakken het oliebollenbeslag maken? Dat kan niet, het oliebollenbeslag rijst namelijk door. Het wordt te luchtig. Bereid het beslag meteen voor het oliebollen bakken.
  9. Door de bloem te zeven voorkom je klontertjes in het beslag.
  10. Traditioneel worden in Nederland oliebollen gegeven rond de jaarwisseling met oudejaarsavond en Nieuwjaar. De Nederlandse variant is gevuld met krenten en/of rozijnen.
  11. Rijzen van het beslag:
    • Het oliebollenbeslag wil niet rijzen, wat nu? Is het water te koud of te warm, dan rijst de gist onvoldoende. Ook de omstandigheden waarin het beslag rijst, luisteren nauwkeurig. Zet het beslag niet op de tocht, maar ook niet te dicht bij de verwarming.
      Rijst het oliebollenbeslag niet? Probeer de truc met de oven: verwarm de oven tot 50°C. Zet de oven uit, plaats de kom in de oven. Wacht een half uur, kijk of het oliebollenbeslag voldoende gerezen is. Nee? Voeg extra gedroogde gist toe aan het beslag. Zet het oliebollenbeslag weer in de oven en herhaal de truc.
    • Hoe warm moet het beslag zijn? Bij voorkeur moet het beslag ongeveer 26°C en de omgevingstemperatuur 25 à 27 °C, voor het rijzen van het beslag is de temperatuur van het beslag hel belangrijk. Voor elke graad warmer rijst het beslag 10% sneller.
    • Wat als mijn beslag niet wil rijzen? Verwarm je oven dan op 50°C, zodra deze op temperatuur is zet de oven dan uit en zet je afgedekte kom met beslag in de oven met de deur dicht. Deze truc kun je ook toepassen als de omgeving waarin je bent niet warm genoeg is. Om een lekker gerezen beslag te krijgen is een juiste temperatuur heel belangrijk.
  12. Frituurolie:
    • In welke olie moet ik, voor authentieke smoutebollen, bakken? Voor authentieke smoutebollen, bak je best in frituurvet, namelijk ‘Ossewit’, wat bestaat uit dierlijke vetten. De afgekoelde oliebollen zien er wel minder mooi uit. Er komt ook een wit vetlaagje op. De oliebollen smaken vetter. Gebruik vers frituurvet, want het bakvet neemt altijd wat smaak op van wat je eerder hebt gefrituurd.
    • In welke olie kan ik het beste oliebollen bakken? Zonnebloemolie of Arachideolie (pindaolie). Zonnebloemolie is het meest neutraal van smaak (je zou wat langer last hebben van de oliebollengeur). Met Arachideolie kun je wat langer frituren (je zou minder lang last hebben van de oliebollengeur). Gebruik GEEN olijfolie.
    • Wat met die bakluchtjes binnenshuis? Zet de frituurpan in de bijkeuken, buiten onder afdak of in de schuur, dat scheelt bakluchtjes binnenshuis. Baklucht binnenshuis kun je snel weghalen door een pan met warm water en natuurazijn op een laag pitje op het gasfornuis te zetten.
  13. Bij het bakken van oliebollen hanteren we een olietemperatuur van 180°C. Tijdens het bakken mag de olie niet te snel afkoelen. De frituurpan dient dan ook voldoende vermogen te hebben. De belangrijkste succesfactor is een constante olietemperatuur van 180°C (!).
    • Een te lage olietemperatuur geeft een te groffe structuur aan de buitenkant van de kruim. Ook zal de oliebol zich als een sponsje vol olie zuigen.
    • Oliebollen die bij een te hoge temperatuur worden gebakken, kleuren sterk (tot zwart) en zijn vaak niet gaar van binnen.
  14. Het deegbeslag is te lopend of luchtig voor smout- en oliebollen; dit merk je wanneer het deeg geen bol vormt maar in draden uit elkaar loopt in je frituurolie of wanneer je deegbolletjes direct bovenop de olie blijven drijven. Voeg dan 1 tot 3 eetlepels bloem toe aan je beslag tot de gewenste consistentie bekomen is. Ideaal zinken de gemaakte deegbolletjes voor een korte tijd naar de bodem van de frituurpan tot ze luchtig komen bovendrijven, maar toch nog grotendeels verzonken onder het olieoppervlak.
  15. Hoe kan ik mooie ronde oliebollen bakken? Gebruik een olieboltang/ijsschep. Maak de tang na een serie oliebollen bakken schoon met water. Droog de tang goed af voor de volgende serie, water en hete olie spettert.
  16. Niet te veel oliebollen in één keer bakken, afhankelijk van de grootte van je frituurpan 3 tot 6 oliebollen tegelijk.
  17. De baktijd van een oliebol is gemiddeld 5 à 8 minuten, afhankelijk van het gewicht of grootte van de oliebol. Controleer er zo nu en dan één door de bol doormidden te breken en te kijken of de bol door en door gaar is (zeker bij de eerste paar oliebollen is dat aan te raden).
  18. Oliebollen problemen …
    • Ik wil oliebollen bakken, maar ze worden vet. Hoe komt dit? De olie is niet heet genoeg. Zorg voor een temperatuur van 190°C. Of het beslag heeft te lang gerezen, waardoor het te luchtig is. Roer even met een spatel in het oliebollenbeslag.
      Mijn oliebollen draaien in het vet steeds naar een kant. Wat doe ik daar aan? Schep het gerezen oliebollenbeslag niet van de bovenkant af, maar vanuit het midden van de beslagkom. Bovenop is het beslag meestal erg luchtig. Het kan ook dat er teveel lucht in de oliebol zit aan één kant. Schep daarom voorzichtig het beslag uit de kom en laat het beslag niet te lang rijzen.
    • Hoe kun je oliebollen het beste bewaren? Laat de oliebollen eerst goed afkoelen, verpak ze daarna luchtdicht. Dit kan in een afgesloten plastic zak of voorraaddoos. Bewaar ze buiten de koelkast. Oliebollen blijven ongeveer 2 dagen goed.
      Kun je oliebollen bakken en ze invriezen? Ja, dat kan. De oliebollen blijven ongeveer 2 à 3 maanden goed. Als je ze wilt eten: eerst ontdooien en daarna verwarmen.
    • Hoe kun je oliebollen het best opwarmen? In een voorverwarmde oven van 200°C, ongeveer 15 minuten. Magnetron 20 seconden bij 850 Watt.
    • Mijn oliebollen bakken niet goed, ze zakken in het vet in elkaar? Het oliebollenbeslag is vermoedelijk te lang gerezen of heeft op een te warme plek gestaan.
  19. Het allerlekkerste zijn de oliebollen als ze nog warm zijn en echt lekker vers, maar ze kunnen ook worden bewaard (zonder de poedersuiker). Koud kunnen de oliebollen ook zeker worden gegeten, maar even opwarmen in de oven of in een pannetje, maakt de oliebollen wel veel smakelijker.
  20. Bestrooi de oliebollen in plaats van met poedersuiker eens met suiker en kaneel.

Drankadvies

  • /

Ook interessant


Peanut Brittle

Chocolate Chip Cookies

Chocolade Fudge
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”

Oliebollen – Smoutebollen met bakmeel en bier

“Smoutebollen zoals op de kermis„

In Nederland spreekt men over oliebollen. Daar zijn ze vaak ook gevuld met rozijnen of stukjes appel. Bij ons spreekt men over smoutebollen, omdat ze vroeger in smout (tip 1) gebakken werden.
Oliebollen zijn een traditioneel gefrituurd gistdeeggerecht uit de lage landen. Ze worden traditioneel gegeten op oudejaarsavond in Nederland. Ook worden ze het hele jaar door op kermissen in Nederland en België in een oliebollenkraam verkocht.
Oliebollen worden vervaardigd door met twee lepels of een ijsschep een hoeveelheid beslag in een pan met hete olie te laten vallen en de zo ontstane, min of meer bolvormige oliebol bruin te laten bakken. Met behulp van een ijsschep is het ook goed mogelijk een mooi ronde oliebol te vormen.
Het recept is eenvoudig, de bereiding gaat snel en het resultaat is een instant hit bij jong en oud. Voor wie op dieet is, zijn deze bollen misschien geen goed idee… maar een kleine zonde moet toch kunnen, zo af en toe?

KlassiekDessert20 à 25 portiesBENL │ Warm

Benodigdheden

  • Zelfrijzend bakmeel – 500 gr (gezeefd)
  • Bier – 2,5 dl (tip 2)
  • Melk – 2,5 dl (tip 3)
  • Ei – 1
  • Griessuiker – 2 el (tip 4)
  • Zeezout – een snuifje
  • Rozijnen – 200 gr (optioneel – tip 5)
  • GARNERING
  • Bloemsuiker/poedersuiker (om de smoutebollen te bestuiven)
Bereiding: /
Keukengerei
Keukenweegschaal
Bolzeef; Mengkom; Garde;
Keukenhanddoek of Plasticfolie;
Frituren
Fritketel; 2 eetlepels, IJsschep of Olieboltang; Schuimspaan; Poedersuikerstrooier

Voorbereidend werk

  • Haal het bier, roomboter, eieren, melk op tijd uit de koelkast, zodat het op kamertemperatuur kan komen.
  • Gebruik lauwwarme ingrediënten, bij koude ingrediënten rijst de gist niet goed. Weeg alle ingrediënten voor dit recept zorgvuldig af (tip 6), anders bak je geen constant product.

Bereiding

  • Makkelijk en eenvoudig recept om zelf heerlijke oliebollen te bakken in de frituurpan.
  • Zeef het zelfrijzend bakmeel in de mengkom (tip 7).
  • Maak een kuiltje in het midden en giet daar een deel van de melk, het zout en de suiker in.
  • Roer met een garde vanuit het midden tot er een klontvrij beslag ontstaat.
  • Klop vervolgens de eieren, het bier en de rest van de melk erdoor.
  • Meng het geheel met de garde tot een glad beslag.
    • Zorg dat er geen klontjes in het beslag komen en dat alle ingrediënten goed over het beslag verdeeld zijn.
  • Een vulling naar keuze (in dit recept rozijnen) door het beslag scheppen (optioneel – tip 5).
  • Controleer het beslag: als het beslag te vast is, mag je nog een scheutje melk toevoegen (tip 8).
  • Dek de kom af met vochtige keukenhanddoek (of plasticfolie) en zet het bollenbeslag op een warme, droge, tochtvrije plaats.
  • Laat het beslag 45 minuten tot een uur rijzen tot het ongeveer twee keer de hoeveelheid is geworden (en je veel bubbeltjes ziet). Denk er dus aan om de kom of emmer groot genoeg te kiezen (tip 9).
    • Met een goed gerezen deeg krijg je luchtige smoutebollen.
  • FRITUREN
  • Verhit de frituurolie (tip 10) tot 180 °C (tip 11).
  • Dompel een lepel even in de hete olie en schep hiermee een portie beslag uit de kom en duw het met een andere eetlepel rustig in de hete olie (oppassen voor de hete oliespatten – tip 12).
    • In plaats van gebruik te maken van lepels, kan men ook werken met een ijsschep. Schep met een vette ijsschep een afgestreken schep deeg uit de kom en laat dit rustig in de olie glijden.
  • Keer de bollen tijdens het bakken voortdurend om met behulp van een spaan, zodat ze een mooie ronde vorm (tip 13) en een egaal kleurtje krijgen.
  • Bak niet teveel oliebollen tegelijk (tip 14), anders koelt de frituurolie te snel af en krijg je vettige oliebollen/smoutebollen.
  • Bak de bollen tot ze goudbruin zijn (ongeveer 5 à 8 minuten in totaal – tip 15).
  • Schep de versgebakken oliebollen met een schuimspaan uit de pan en laat ze even uitlekken op wat keukenpapier om de overtollige olie op te vangen (tip 16).

Serveren

  • Serveer ze zo snel mogelijk (tip 17), met een royaal laagje poedersuiker (tip 18) erover gestrooid. Smullen maar!
    • Serveer de oliebollen in een puntzak. Je kunt die kopen in de betere papierhandel of maak ze zelf met enkele vellen bakpapier.

Tips

  1. Smout of reuzel is dierlijk vet, voornamelijk afkomstig van de varkensbuik. Reuzel wordt verkregen door het spek te smelten. Wat overblijft is het gesmolten vet en niet-smeltbare restjes, de zogenaamde kaantjes. Reuzel kan ook afkomstig zijn van niervet. Vet van runderen en schapen wordt talg genoemd. Reuzel wordt gebruikt om op het brood te smeren, zoals boter, of verwerkt in stroopvet. Ook is het bruikbaar om vlees in te braden. In Vlaanderen kent men als benaming voor oliebollen de naam smoutebollen.
  2. Bier van hoge gisting zoals trappist.
  3. Sommige recepten gebruiken de helft lauwwarm water en helft lauwwarme melk of gebruiken enkel lauwwarm water.
  4. De 2 el griessuiker kan je vervangen door 1 el griessuiker en 1 zakje vanillesuiker, om er een vanillesmaak aan toe te voegen.
  5. Vulling voor oliebollen (gebruik maximaal 300 gr vulling totaal in de bovenstaande recepten):
    • In Nederland hebben ze de gewoonte om rozijnen en/of krenten bij in het beslag te doen. Laat 200 gr rozijnen en/of krenten vooraf 15 minuten weken in lauw water of rum. Hierdoor worden ze nog lekkerder.
      • Het wassen en wellen van de vruchten is zeer belangrijk. Bij te kort wellen zullen de vruchten vocht onttrekken aan de oliebol, waardoor deze snel te droog wordt. Bij te lang wellen zullen de vruchten snel stuk draaien.
      • De tijdsduur van het wellen is afhankelijk van de kwaliteit en de grootte van de vruchten.
      • Na het wellen, de vruchten laten uitlekken en drogen. Na ca. 20 uur zijn de vruchten winddroog.
      • Bij het verwerken van de vruchten moet de temperatuur van de vulling nagenoeg gelijk zijn aan de beslagtemperatuur.
    • Nog mogelijke vullingen: gehakte sukade, gekonfijte sinaasappelschilletjes, sinaasappelrasp, gehakte gekonfijte gember, stukjes ananas (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen), stukjes appel of geraspte appel, (stoof)peertjes, bestrooid met kaneel (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen)
    • Om te voorkomen dat de vulling naar de bodem van het beslag zakt en alleen je laatste oliebollen lekker gevuld zijn dien je het beslag elke keer goed te roeren. Wat je ook kunt doen is je vulling eerst even door wat bloem mengen en daarna het overtollige bloem wegzeven.
  6. Kan ik ruim voor ik oliebollen wil bakken het oliebollenbeslag maken? Dat kan niet, het oliebollenbeslag rijst namelijk door. Het wordt te luchtig. Bereid het beslag meteen voor het oliebollen bakken.
  7. Door de bloem te zeven voorkom je klontertjes in het beslag.
  8. Traditioneel worden in Nederland oliebollen gegeven rond de jaarwisseling met oudejaarsavond en Nieuwjaar. De Nederlandse variant is gevuld met krenten en/of rozijnen.
  9. Rijzen van het beslag:
    • Het oliebollenbeslag wil niet rijzen, wat nu? Is het water te koud of te warm, dan rijst de gist onvoldoende. Ook de omstandigheden waarin het beslag rijst, luisteren nauwkeurig. Zet het beslag niet op de tocht, maar ook niet te dicht bij de verwarming.
      Rijst het oliebollenbeslag niet? Probeer de truc met de oven: verwarm de oven tot 50°C. Zet de oven uit, plaats de kom in de oven. Wacht een half uur, kijk of het oliebollenbeslag voldoende gerezen is. Nee? Voeg extra gedroogde gist toe aan het beslag. Zet het oliebollenbeslag weer in de oven en herhaal de truc.
    • Hoe warm moet het beslag zijn? Bij voorkeur moet het beslag ongeveer 26°C en de omgevingstemperatuur 25 à 27 °C, voor het rijzen van het beslag is de temperatuur van het beslag hel belangrijk. Voor elke graad warmer rijst het beslag 10% sneller.
    • Wat als mijn beslag niet wil rijzen? Verwarm je oven dan op 50°C, zodra deze op temperatuur is zet de oven dan uit en zet je afgedekte kom met beslag in de oven met de deur dicht. Deze truc kun je ook toepassen als de omgeving waarin je bent niet warm genoeg is. Om een lekker gerezen beslag te krijgen is een juiste temperatuur heel belangrijk.
  10. Frituurolie:
    • In welke olie moet ik, voor authentieke smoutebollen, bakken? Voor authentieke smoutebollen, bak je best in frituurvet, namelijk ‘Ossewit’, wat bestaat uit dierlijke vetten. De afgekoelde oliebollen zien er wel minder mooi uit. Er komt ook een wit vetlaagje op. De oliebollen smaken vetter. Gebruik vers frituurvet, want het bakvet neemt altijd wat smaak op van wat je eerder hebt gefrituurd.
    • In welke olie kan ik het beste oliebollen bakken? Zonnebloemolie of Arachideolie (pindaolie). Zonnebloemolie is het meest neutraal van smaak (je zou wat langer last hebben van de oliebollengeur). Met Arachideolie kun je wat langer frituren (je zou minder lang last hebben van de oliebollengeur). Gebruik GEEN olijfolie.
    • Wat met die bakluchtjes binnenshuis? Zet de frituurpan in de bijkeuken, buiten onder afdak of in de schuur, dat scheelt bakluchtjes binnenshuis. Baklucht binnenshuis kun je snel weghalen door een pan met warm water en natuurazijn op een laag pitje op het gasfornuis te zetten.
  11. Bij het bakken van oliebollen hanteren we een olietemperatuur van 180°C. Tijdens het bakken mag de olie niet te snel afkoelen. De frituurpan dient dan ook voldoende vermogen te hebben. De belangrijkste succesfactor is een constante olietemperatuur van 180°C (!).
    • Een te lage olietemperatuur geeft een te groffe structuur aan de buitenkant van de kruim. Ook zal de oliebol zich als een sponsje vol olie zuigen.
    • Oliebollen die bij een te hoge temperatuur worden gebakken, kleuren sterk (tot zwart) en zijn vaak niet gaar van binnen.
  12. Het deegbeslag is te lopend of luchtig voor smout- en oliebollen; dit merk je wanneer het deeg geen bol vormt maar in draden uit elkaar loopt in je frituurolie of wanneer je deegbolletjes direct bovenop de olie blijven drijven. Voeg dan 1 tot 3 eetlepels bloem toe aan je beslag tot de gewenste consistentie bekomen is. Ideaal zinken de gemaakte deegbolletjes voor een korte tijd naar de bodem van de frituurpan tot ze luchtig komen bovendrijven, maar toch nog grotendeels verzonken onder het olieoppervlak.
  13. Hoe kan ik mooie ronde oliebollen bakken? Gebruik een olieboltang/ijsschep. Maak de tang na een serie oliebollen bakken schoon met water. Droog de tang goed af voor de volgende serie, water en hete olie spettert.
  14. Niet te veel oliebollen in één keer bakken, afhankelijk van de grootte van je frituurpan 3 tot 6 oliebollen tegelijk.
  15. De baktijd van een oliebol is gemiddeld 5 à 8 minuten, afhankelijk van het gewicht of grootte van de oliebol. Controleer er zo nu en dan één door de bol doormidden te breken en te kijken of de bol door en door gaar is (zeker bij de eerste paar oliebollen is dat aan te raden).
  16. Oliebollen problemen …
    • Ik wil oliebollen bakken, maar ze worden vet. Hoe komt dit? De olie is niet heet genoeg. Zorg voor een temperatuur van 190°C. Of het beslag heeft te lang gerezen, waardoor het te luchtig is. Roer even met een spatel in het oliebollenbeslag.
      Mijn oliebollen draaien in het vet steeds naar een kant. Wat doe ik daar aan? Schep het gerezen oliebollenbeslag niet van de bovenkant af, maar vanuit het midden van de beslagkom. Bovenop is het beslag meestal erg luchtig. Het kan ook dat er teveel lucht in de oliebol zit aan één kant. Schep daarom voorzichtig het beslag uit de kom en laat het beslag niet te lang rijzen.
    • Hoe kun je oliebollen het beste bewaren? Laat de oliebollen eerst goed afkoelen, verpak ze daarna luchtdicht. Dit kan in een afgesloten plastic zak of voorraaddoos. Bewaar ze buiten de koelkast. Oliebollen blijven ongeveer 2 dagen goed.
      Kun je oliebollen bakken en ze invriezen? Ja, dat kan. De oliebollen blijven ongeveer 2 à 3 maanden goed. Als je ze wilt eten: eerst ontdooien en daarna verwarmen.
    • Hoe kun je oliebollen het best opwarmen? In een voorverwarmde oven van 200°C, ongeveer 15 minuten. Magnetron 20 seconden bij 850 Watt.
    • Mijn oliebollen bakken niet goed, ze zakken in het vet in elkaar? Het oliebollenbeslag is vermoedelijk te lang gerezen of heeft op een te warme plek gestaan.
  17. Het allerlekkerste zijn de oliebollen als ze nog warm zijn en echt lekker vers, maar ze kunnen ook worden bewaard (zonder de poedersuiker). Koud kunnen de oliebollen ook zeker worden gegeten, maar even opwarmen in de oven of in een pannetje, maakt de oliebollen wel veel smakelijker.
  18. Bestrooi de oliebollen in plaats van met poedersuiker eens met suiker en kaneel.

Drankadvies

  • /

Ook interessant


Peanut Brittle

Chocolate Chip Cookies

Chocolade Fudge
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”

Oliebollen – Smoutebollen met verse gist en bier

“Smoutebollen zoals op de kermis„

In Nederland spreekt men over oliebollen. Daar zijn ze vaak ook gevuld met rozijnen of stukjes appel. Bij ons spreekt men over smoutebollen, omdat ze vroeger in smout (tip 1) gebakken werden.
Oliebollen zijn een traditioneel gefrituurd gistdeeggerecht uit de lage landen. Ze worden traditioneel gegeten op oudejaarsavond in Nederland. Ook worden ze het hele jaar door op kermissen in Nederland en België in een oliebollenkraam verkocht.
Oliebollen worden vervaardigd door met twee lepels of een ijsschep een hoeveelheid beslag in een pan met hete olie te laten vallen en de zo ontstane, min of meer bolvormige oliebol bruin te laten bakken. Met behulp van een ijsschep is het ook goed mogelijk een mooi ronde oliebol te vormen.
Het recept is eenvoudig, de bereiding gaat snel en het resultaat is een instant hit bij jong en oud. Voor wie op dieet is, zijn deze bollen misschien geen goed idee… maar een kleine zonde moet toch kunnen, zo af en toe?

KlassiekDessert20 à 25 portiesBENL │ Warm

Benodigdheden

  • Patisseriebloem – 500 gr (gezeefd – tip 2)
  • Gist, verse – 30 gr (tip 3)
  • Bier – 2,5 dl (tip 4)
  • Melk – 2,5 dl (tip 5)
  • Ei – 1
  • Griessuiker – 2 el (tip 6)
  • Roomboter – 40 gr (optioneel)
  • Zeezout – een snuifje
  • Rozijnen – 200 gr (optioneel – tip 7)
  • GARNERING
  • Bloemsuiker/poedersuiker (om de smoutebollen te bestuiven)
Bereiding: /
Keukengerei
Keukenweegschaal
Mengkommen; Bolzeef;
Keukenmachine met een K-haak;
Garde; Spatel;
Keukenhanddoek of Plasticfolie;
Frituren
Fritketel; 2 eetlepels, IJsschep of Olieboltang; Schuimspaan; Poedersuikerstrooier

Voorbereidend werk

  • Haal het bier, roomboter, eieren, melk op tijd uit de koelkast, zodat het op kamertemperatuur kan komen.
  • Gebruik lauwwarme ingrediënten, bij koude ingrediënten rijst de gist niet goed. Weeg alle ingrediënten voor dit recept zorgvuldig af (tip 8), anders bak je geen constant product.

Bereiding

  • Schenk 1 dl lauwwarme melk in een mengkom.
  • Verbrokkel daarin de verse gist (het kan ook met droge actieve gist). Laat dit mengsel op een warme plaats staan tot de gist helemaal opgelost is en er aan de oppervlakte belletjes verschijnen, ongeveer 10 minuten. Roeren hoeft niet.
    • De melk mag NIET te heet zijn, anders dood je de gist.
  • Scheid de eieren (tip 10). Bewaar de dooiers en het eiwit in aparte mengkommen.
  • Zeef de bloem (tip 9) en doe ze in een mengkom samen met de suiker en het zout.
  • In de bloem een kuiltje maken en er het melkgist-mengsel in schenken.
  • Het vocht vanuit het midden door de bloem roeren.
  • Met een keukenmachine (en een K-haak) de eidooiers, de zachte boter (optioneel), het bier en de rest van de melk erdoor kloppen tot er een glad beslag ontstaat.
    • Zorg dat er geen klontjes in het beslag komen en dat alle ingrediënten goed over het beslag verdeeld zijn.
  • Een vulling naar keuze (in dit recept rozijnen) door het beslag scheppen (optioneel – tip 7).
  • Doe het eiwit in een ontvette (tip 11) mengkom, klop het met een garde tot een luchtig en stevig schuim.
  • Spatel als laatste het eiwitschuim voorzichtig onder het beslag.
  • Controleer het beslag: als het beslag te vast is, mag je nog een scheutje melk toevoegen (tip 12).
  • Dek de kom af met vochtige keukenhanddoek (of plasticfolie) en zet het bollenbeslag op een warme, droge, tochtvrije plaats.
  • Laat het beslag 45 minuten tot een uur rijzen tot het ongeveer twee keer de hoeveelheid is geworden (en je veel bubbeltjes ziet). Denk er dus aan om de kom of emmer groot genoeg te kiezen (tip 13).
    • Met een goed gerezen deeg krijg je luchtige smoutebollen.
  • FRITUREN
  • Verhit de frituurolie (tip 14) tot 180 °C (tip 15).
  • Dompel een lepel even in de hete olie en schep hiermee een portie beslag uit de kom en duw het met een andere eetlepel rustig in de hete olie (oppassen voor de hete oliespatten – tip 16).
    • In plaats van gebruik te maken van lepels, kan men ook werken met een ijsschep. Schep met een vette ijsschep een afgestreken schep deeg uit de kom en laat dit rustig in de olie glijden.
  • Keer de bollen tijdens het bakken voortdurend om met behulp van een spaan, zodat ze een mooie ronde vorm (tip 17) en een egaal kleurtje krijgen.
  • Bak niet teveel oliebollen tegelijk (tip 18), anders koelt de frituurolie te snel af en krijg je vettige oliebollen/smoutebollen.
  • Bak de bollen tot ze goudbruin zijn (ongeveer 5 à 8 minuten in totaal – tip 19).
  • Schep de versgebakken oliebollen met een schuimspaan uit de pan en laat ze even uitlekken op wat keukenpapier om de overtollige olie op te vangen (tip 20).

Serveren

  • Serveer ze zo snel mogelijk (tip 21), met een royaal laagje poedersuiker (tip 22) erover gestrooid. Smullen maar!
    • Serveer de oliebollen in een puntzak. Je kunt die kopen in de betere papierhandel of maak ze zelf met enkele vellen bakpapier.

Tips

  1. Smout of reuzel is dierlijk vet, voornamelijk afkomstig van de varkensbuik. Reuzel wordt verkregen door het spek te smelten. Wat overblijft is het gesmolten vet en niet-smeltbare restjes, de zogenaamde kaantjes. Reuzel kan ook afkomstig zijn van niervet. Vet van runderen en schapen wordt talg genoemd. Reuzel wordt gebruikt om op het brood te smeren, zoals boter, of verwerkt in stroopvet. Ook is het bruikbaar om vlees in te braden. In Vlaanderen kent men als benaming voor oliebollen de naam smoutebollen.
  2. Patisseriebloem, gewone bloem of zachte tarwebloem (tarwebloem) heeft over het algemeen zeer slechte bakeigenschappen (een lage bakwaarde en een laag eiwitgehalte) en is niet geschikt om brood te bakken. De bloem garandeert wel een perfect eindresultaat bij allerhande culinaire bereidingen. Deze bloem die we kennen uit de supermarkt, als de kilo-pakken tarwebloem of patisseriebloem, is bedoeld voor algemeen gebruik, zoals voor het maken roux, voor het binden van soepen, sauzen en pap, voor het bloemen van vis of vlees en het bereiden van koekjes, cake, wafels, taart, pannenkoeken en allerlei gebak (eventueel in combinatie met bakpoeder).
  3. Gist:
    • Verse gist of bakkersgist ziet er uit als een soort beige stopverf en wordt verkocht in grote en kleine blokken. Bewaar verse gist in de koelkast, tussen 3° en 7°C, omdat het anders vroegtijdig geactiveerd wordt met verlies van rijskracht als gevolg.
    • Gedroogde gist is gemaakt van verse gist. Het is ook een levende actieve gist, maar dan in gedroogde vorm. Het zijn kleine korreltjes met een beschermend laagje er om. Als je ze oplost in lauwwarm water of melk dan komt het organisme weer tot leven.
      • Je kunt het recept “Beslag met verse gist” vervangen door droge gist, maar dan heb je maar de helft van de hoeveelheid verse gist nodig (in dit geval is dit dus 15 gr).
    • Instantgist is ook gedroogde gist dat gemaakt is van verse gist. Alleen nu in de vorm van kleine poreuze staafjes en zonder beschermlaagje. Instantgist kun je meteen door het nog droge meel mengen zónder eerst op te lossen door een lauwwarme vloeistof. Deze gist is dus gemakkelijker in gebruik.
  4. Bier van hoge gisting zoals trappist.
  5. Sommige recepten gebruiken de helft lauwwarm water en helft lauwwarme melk of gebruiken enkel lauwwarm water.
  6. De 2 el griessuiker kan je vervangen door 1 el griessuiker en 1 zakje vanillesuiker, om er een vanillesmaak aan toe te voegen.
  7. Vulling voor oliebollen (gebruik maximaal 300 gr vulling totaal in de bovenstaande recepten):
    • In Nederland hebben ze de gewoonte om rozijnen en/of krenten bij in het beslag te doen. Laat 200 gr rozijnen en/of krenten vooraf 15 minuten weken in lauw water of rum. Hierdoor worden ze nog lekkerder.
      • Het wassen en wellen van de vruchten is zeer belangrijk. Bij te kort wellen zullen de vruchten vocht onttrekken aan de oliebol, waardoor deze snel te droog wordt. Bij te lang wellen zullen de vruchten snel stuk draaien.
      • De tijdsduur van het wellen is afhankelijk van de kwaliteit en de grootte van de vruchten.
      • Na het wellen, de vruchten laten uitlekken en drogen. Na ca. 20 uur zijn de vruchten winddroog.
      • Bij het verwerken van de vruchten moet de temperatuur van de vulling nagenoeg gelijk zijn aan de beslagtemperatuur.
    • Nog mogelijke vullingen: gehakte sukade, gekonfijte sinaasappelschilletjes, sinaasappelrasp, gehakte gekonfijte gember, stukjes ananas (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen), stukjes appel of geraspte appel, (stoof)peertjes, bestrooid met kaneel (uit blik, goed laten uitlekken en droogdeppen)
    • Om te voorkomen dat de vulling naar de bodem van het beslag zakt en alleen je laatste oliebollen lekker gevuld zijn dien je het beslag elke keer goed te roeren. Wat je ook kunt doen is je vulling eerst even door wat bloem mengen en daarna het overtollige bloem wegzeven.
  8. Kan ik ruim voor ik oliebollen wil bakken het oliebollenbeslag maken? Dat kan niet, het oliebollenbeslag rijst namelijk door. Het wordt te luchtig. Bereid het beslag meteen voor het oliebollen bakken.
  9. Door de bloem te zeven voorkom je klontertjes in het beslag.
  10. Je kunt de eieren ook scheiden in dooiers en eiwitten zoals in het recept “Beslag met gist”, maar dan wordt het recept iets moeilijker. De oliebollen/smoutebollen zullen dan wel luchtiger zijn.
  11. Je kunt de schaal vooraf even ontvetten met een beetje citroensap of azijn.
  12. Traditioneel worden in Nederland oliebollen gegeven rond de jaarwisseling met oudejaarsavond en Nieuwjaar. De Nederlandse variant is gevuld met krenten en/of rozijnen.
  13. Rijzen van het beslag:
    • Het oliebollenbeslag wil niet rijzen, wat nu? Is het water te koud of te warm, dan rijst de gist onvoldoende. Ook de omstandigheden waarin het beslag rijst, luisteren nauwkeurig. Zet het beslag niet op de tocht, maar ook niet te dicht bij de verwarming.
      Rijst het oliebollenbeslag niet? Probeer de truc met de oven: verwarm de oven tot 50°C. Zet de oven uit, plaats de kom in de oven. Wacht een half uur, kijk of het oliebollenbeslag voldoende gerezen is. Nee? Voeg extra gedroogde gist toe aan het beslag. Zet het oliebollenbeslag weer in de oven en herhaal de truc.
    • Hoe warm moet het beslag zijn? Bij voorkeur moet het beslag ongeveer 26°C en de omgevingstemperatuur 25 à 27 °C, voor het rijzen van het beslag is de temperatuur van het beslag hel belangrijk. Voor elke graad warmer rijst het beslag 10% sneller.
    • Wat als mijn beslag niet wil rijzen? Verwarm je oven dan op 50°C, zodra deze op temperatuur is zet de oven dan uit en zet je afgedekte kom met beslag in de oven met de deur dicht. Deze truc kun je ook toepassen als de omgeving waarin je bent niet warm genoeg is. Om een lekker gerezen beslag te krijgen is een juiste temperatuur heel belangrijk.
  14. Frituurolie:
    • In welke olie moet ik, voor authentieke smoutebollen, bakken? Voor authentieke smoutebollen, bak je best in frituurvet, namelijk ‘Ossewit’, wat bestaat uit dierlijke vetten. De afgekoelde oliebollen zien er wel minder mooi uit. Er komt ook een wit vetlaagje op. De oliebollen smaken vetter. Gebruik vers frituurvet, want het bakvet neemt altijd wat smaak op van wat je eerder hebt gefrituurd.
    • In welke olie kan ik het beste oliebollen bakken? Zonnebloemolie of Arachideolie (pindaolie). Zonnebloemolie is het meest neutraal van smaak (je zou wat langer last hebben van de oliebollengeur). Met Arachideolie kun je wat langer frituren (je zou minder lang last hebben van de oliebollengeur). Gebruik GEEN olijfolie.
    • Wat met die bakluchtjes binnenshuis? Zet de frituurpan in de bijkeuken, buiten onder afdak of in de schuur, dat scheelt bakluchtjes binnenshuis. Baklucht binnenshuis kun je snel weghalen door een pan met warm water en natuurazijn op een laag pitje op het gasfornuis te zetten.
  15. Bij het bakken van oliebollen hanteren we een olietemperatuur van 180°C. Tijdens het bakken mag de olie niet te snel afkoelen. De frituurpan dient dan ook voldoende vermogen te hebben. De belangrijkste succesfactor is een constante olietemperatuur van 180°C (!).
    • Een te lage olietemperatuur geeft een te groffe structuur aan de buitenkant van de kruim. Ook zal de oliebol zich als een sponsje vol olie zuigen.
    • Oliebollen die bij een te hoge temperatuur worden gebakken, kleuren sterk (tot zwart) en zijn vaak niet gaar van binnen.
  16. Het deegbeslag is te lopend of luchtig voor smout- en oliebollen; dit merk je wanneer het deeg geen bol vormt maar in draden uit elkaar loopt in je frituurolie of wanneer je deegbolletjes direct bovenop de olie blijven drijven. Voeg dan 1 tot 3 eetlepels bloem toe aan je beslag tot de gewenste consistentie bekomen is. Ideaal zinken de gemaakte deegbolletjes voor een korte tijd naar de bodem van de frituurpan tot ze luchtig komen bovendrijven, maar toch nog grotendeels verzonken onder het olieoppervlak.
  17. Hoe kan ik mooie ronde oliebollen bakken? Gebruik een olieboltang/ijsschep. Maak de tang na een serie oliebollen bakken schoon met water. Droog de tang goed af voor de volgende serie, water en hete olie spettert.
  18. Niet te veel oliebollen in één keer bakken, afhankelijk van de grootte van je frituurpan 3 tot 6 oliebollen tegelijk.
  19. De baktijd van een oliebol is gemiddeld 5 à 8 minuten, afhankelijk van het gewicht of grootte van de oliebol. Controleer er zo nu en dan één door de bol doormidden te breken en te kijken of de bol door en door gaar is (zeker bij de eerste paar oliebollen is dat aan te raden).
  20. Oliebollen problemen …
    • Ik wil oliebollen bakken, maar ze worden vet. Hoe komt dit? De olie is niet heet genoeg. Zorg voor een temperatuur van 190°C. Of het beslag heeft te lang gerezen, waardoor het te luchtig is. Roer even met een spatel in het oliebollenbeslag.
      Mijn oliebollen draaien in het vet steeds naar een kant. Wat doe ik daar aan? Schep het gerezen oliebollenbeslag niet van de bovenkant af, maar vanuit het midden van de beslagkom. Bovenop is het beslag meestal erg luchtig. Het kan ook dat er teveel lucht in de oliebol zit aan één kant. Schep daarom voorzichtig het beslag uit de kom en laat het beslag niet te lang rijzen.
    • Hoe kun je oliebollen het beste bewaren? Laat de oliebollen eerst goed afkoelen, verpak ze daarna luchtdicht. Dit kan in een afgesloten plastic zak of voorraaddoos. Bewaar ze buiten de koelkast. Oliebollen blijven ongeveer 2 dagen goed.
      Kun je oliebollen bakken en ze invriezen? Ja, dat kan. De oliebollen blijven ongeveer 2 à 3 maanden goed. Als je ze wilt eten: eerst ontdooien en daarna verwarmen.
    • Hoe kun je oliebollen het best opwarmen? In een voorverwarmde oven van 200°C, ongeveer 15 minuten. Magnetron 20 seconden bij 850 Watt.
    • Mijn oliebollen bakken niet goed, ze zakken in het vet in elkaar? Het oliebollenbeslag is vermoedelijk te lang gerezen of heeft op een te warme plek gestaan.
  21. Het allerlekkerste zijn de oliebollen als ze nog warm zijn en echt lekker vers, maar ze kunnen ook worden bewaard (zonder de poedersuiker). Koud kunnen de oliebollen ook zeker worden gegeten, maar even opwarmen in de oven of in een pannetje, maakt de oliebollen wel veel smakelijker.
  22. Bestrooi de oliebollen in plaats van met poedersuiker eens met suiker en kaneel.

Drankadvies

  • /

Ook interessant


Peanut Brittle

Chocolate Chip Cookies

Chocolade Fudge
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”

Griesmeelpudding – Ouderwets Lekker

“Pudding met ei of zonder„

griesmeelpuddingGeniet van de smaak van vroeger, want het is tijd om ouderwets lekker te genieten van een lekkere zelfgemaakte griesmeelpudding. Het is gemaakt in een handomdraai en één lepeltje en je bent voorgoed verloren, want het is ronduit verrukkelijk.
Griesmeel is uiterst fijngemalen tarwe. Maar kan ook gemaakt worden van maïs of rijst. Het is zo al heel lekker, maar je kunt er ook fruit bij serveren, of een fruitcoulis of siroop. Dé populairste variant in Nederland is griesmeelpudding met rode bessen(siroop).

KlassiekNagerecht4 à 6 personenNederlandKoud

Benodigdheden

  • Melk, volle – 1 l (tip 1)
  • Kristalsuiker – 80 gr
    (of meer/minder, volgens smaak)
  • Vanillesuiker – 1 zakje
  • Schil van citroen (zonder wit)
  • Zeezout – 1 snufje
  • Rijstgriesmeel – 100 gr (tip 2)
  • Eieren – 2 st (kraakvers)
Bereiding: 25 min
Keukengerei
SteelpanSpatel;
MengkommenGarde;
1 grote puddingvorm of
4 kleine vormpjes of
4 kleine kommetjes,
glaasjes …

Bereiding

  • ZONDER EI
  • Meng de melk met de suiker, vanillesuiker, citroenschil en snufje zout in een steelpan en breng al roerend aan de kook.
  • Voeg vervolgens de griesmeel (tip 3), al roerend met een garde, er voorzichtig aan toe (tip 4).
  • Laat de pap ongeveer 5 à 10 minuten (tip 3) op laag vuur zachtjes koken en indikken.
    • Roer regelmatig door de massa, zodat het niet aanbrandt op de bodem van de pan en de melk niet over kookt.
  • Haal de pan van het vuur en verwijder de citroenschil.
  • MET EI
  • Meng de melk met de suiker, vanillesuiker, citroenschil en snufje zout in een steelpan en breng al roerend aan de kook.
  • Voeg vervolgens de griesmeel (tip 3), al roerend met een garde, er voorzichtig aan toe (tip 4).
  • Laat de pap ongeveer 5 à 10 minuten (tip 3) op laag vuur zachtjes koken en indikken.
    • Roer regelmatig door de massa, zodat het niet aanbrandt op de bodem van de pan en de melk niet over kookt.
  • Haal de pan van het vuur en verwijder de citroenschil.
  • Splits de eieren en klop het eigeel licht op in een mengkom tot het glad is en meng het eigeel met de spatel onder de pudding.
  • Klop de eiwitten stijf in een andere mengkom (dat vetvrij is gemaakt) en spatel deze als laatste voorzichtig onder de griesmeelpudding.
  • AFWERKING
  • Spoel een puddingvorm (met een inhoud van 1 liter of 4 à 6 individuele vormpjes en die vetvrij zijn gemaakt) om met koud water (niet afdrogen).
  • Giet de pudding in de vorm(pjes), dek af met plasticfolie en laat 30 minuten afkoelen.
  • Plaats de pudding in de koelkast en laat het minstens 3 uur (of beter nog een nacht) opstijven.

Serveren

  • Om te serveren:
    • kan je de vorm(pjes) omkeren en de pudding uitstorten op een dessertbordje. Als dit niet gaat, kun je de vorm eerst even kort in heet water dopen en dan omkeren.
    • of je kunt de kommetjes of glaasjes zo op het bordje zetten.
  • Overgiet de pudding eventueel met wat bessensiroop en verse bessen.
    • Bessen zoals rode aalbessen, bosbessen, frambozen, braambessen, blauwe bessen, veenbessen …

Tips

  1. Wil je een iets romiger pudding, neem dan 8 dl  melk en 2 dl slagroom.
  2. Je kan kiezen uit tarwe- en rijstgriesmeel. Kies voor rijstgriesmeel, want als je griesmeelpudding met tarwegriesmeel maakt, wordt de pudding al snel een vaste blok.
  3. Voor de juiste hoeveelheid griesmeel in verhouding met de melk en de juiste kooktijd zie gebruiksaanwijzingen van het griesmeel.
  4. Griesmeel klontert vrij snel, daarom best goed roeren met de garde.

Drankadvies

  • /

Variaties

Griesmeelpudding
met
* Rozijnen en krenten
voeg rozijnen en/of krenten bij het warm papje en laat afkoelen
* Bitterkoekjes
Decoreer met gebroken bitterkoekjes
* Fruit
Decoreer met stukjes fruit
* Amandelen
Decoreer met geroosterde amandelschaafsel

Ook Interessant

boerenbruiloft43Rijstpap Platte kaas43Messinaroom slagroom43Panna Cotta white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”

Snert – Hollandse Erwtensoep

“Dikke Soep Met Spliterwten En Varkensvlees„

Spliterwten43De definitie van snert “Deze soep wordt niet gewaardeerd”, “Dat gerecht is niet veel soeps”, “Flut”, “Iets ondeugdelijks”, “Iets heel slecht”, “Nietswaardig”, “Niets waard” is toch niet de juiste beschrijving van dit heerlijk Nationaal gerecht van Nederland, met name dikke erwtensoep. Waarom men dit gerecht dan ook “snert” noemt, Joost mag het weten …
Hollandse erwtensoep is een Nederlandse traditioneel dikke soep, gemaakt van spliterwten en varkensvlees (met een bot). Deze erwtensoep met varkenspoot is een ouderwets, maar lekker recept. Deze soep kost weinig geld, is makkelijk te bereiden, maar het is slow food, wat wil zeggen dat je tijd nodig hebt, om deze lekkere erwtensoep klaar te maken. Er bestaan heel veel variaties op deze soep, maar spliterwten, varkensvlees met een bot (zoals hamschijf, poot, staart, vleesribben/krabbetjes, hammetje, of een stuk van de kop), prei, knolselder en ui is de basis. Verder kunnen er nog aardappelen en/of wortelen aan toegevoegd worden. De hoeveelheid erwten is bepalend voor de vloeibaarheid, maar de pap-achtige consistentie is nu juist wat de Hollandse erwtensoep zo typeert. Het is dan ook een echte maaltijdsoep, dat traditioneel gegeten wordt met roggebrood! Het soort toegevoegd varkensvlees met bot is dan weer bepalend voor de kooktijd, zo kan de kooktijd flink verlengd worden (vraag daarom bij de slager wat de kooktijd is van het gekozen varkensvlees).
De erwtensoep wordt er alleen maar lekkerder op, wanneer hij een dag van te voren wordt klaargemaakt.

KlassiekLunch, Voor– of Hoofdgerecht4 personenNederlandWarmWinter

Benodigdheden

  • Spliterwten – 250 gr (tip 1)
  • Prei – 2 st
  • Bleekselder – 1 stengel
    (of 2 groene selderstengels)
  • Knolselder – ½ st
  • Ui – 1 st
  • Bouquet garni (2 tijmtakjes, 1 peterseliestengel en 2 laurierblaadjes)
  • Gerookt hammetje – 1 st
  • Varkenspoot – 1 st (tip 2)
  • Gerookt spek – 200 gr (in blok – tip 3)
  • Rookworst – 1 st (liefst van de slager)
  • Bakboter
  • Water, groente- of kippenbouillon – 2 l (tip 4)
  • Zwarte peper (versgemalen)
  • Zeezout
  • CROÛTONS
  • Brood – 4 sneetjes (tip 5)
Bereiding: /
Keukengerei
MengkomVergiet; Soeppan met dekselSchuimspaanOfficemes;
Antiaanbakpan; Keukenpapier;
Staafmixer of Roerzeef; Punt– of Bolzeef; Pollepel; Snijplank (bruin en wit); Koksmes; Soepborden

Voorbereiding (een dag op voorhand)

  • De droge spliterwtendaags voordien in een kom met koud water te week zetten.

Voorbereidend werk

  • Was de prei, bleekselder en knolselder onder stromend water.
  • Snij wat groen van de prei (er mag groen aan de prei blijven), snijd daarna de stengel in de breedte doormidden, maar laat de stronk intact, verwijder de buitenste bladeren Je kunt de prei nu goed wassen tussen de verschillende lagen van bladeren. Snij de prei vervolgens in plakjes.
  • Was de bleekselderstengels onder stromend water en snijd de bleekselderstengels in de breedte in twee en vervolgens de lengte in plakjes.
  • Schil de knolselder met een groentemes, snij vervolgens één kwartje van hele selder, snij het kwartje in plakken van 1 cm, snij de plakken in reepjes van 1 cm en snij de reepjes in blokjes.
  • Pel de ui en snij ze middendoor op een snijplank (groen) met een groentemes. Snij de ui vervolgens in grove snippers.
  • Bouquet garni: bind de tijmtakjes, peterselietakje en de laurierblaadjes met een keukentouw aan elkaar (zodat je het achteraf gemakkelijk kunt verwijderen).

Bereiding

  • Spoel de erwten en de varkenspoot de dag van bereiding in een vergiet af met koud water.
  • Stoof in een soeppan de prei, selder, knolselder en ui aan in wat boter gedurende 3 à 5 minuten of tot de ui glazig is.
  • Vervolgens de erwten en de bouquet garni erbij doen, en kruiden met peper en zout.
  • Leg het hammetje, de varkenspoot en het spek erbij (tip 6).
  • Bevochtigen met water en/of bouillon en breng aan de kook: het schuim, dat bovenop komt drijven, afscheppen met een schuimspaan.
  • Laat de soep onder deksel en op een zeer zacht vuurtje gedurende 2 uur sudderen of tot het vlees volledig gaar is (tip 7).
  • CROÛTONS
  • Dit kan men doen, terwijl de soep staat de sudderen!
  • Verwijder met een mes de korstjes van het brood en snij de sneetjes verder in kleine blokjes, vierkantjes (± 1 cm).
  • Smelt in een antiaanbakpan 50 gr boter en voeg er de broodblokjes aan toe.
  • Bak de blokjes in 5 à 6 minuten op een middelhoog vuur (let erop dat de boter niet aanbrandt!): schud of draai de blokjes af en toe om, zodat ze mooi goudbruin gebakken en krokant zijn.
  • Laat de croûtons uitlekken op keukenpapier.
  • AFWERKING
  • Haal het vlees en de bouquet garni uit de soep en mix de soep fijn met een staafmixer of haal door een roerzeef.
    • Optioneel: men kan de soep vervolgens nog door een punt- of bolzeef halen met een pollepel. Zo ontstaat er een mooie gladde soep.
  • Leng de soep indien nodig aan (als ze té dik lijkt – tip 8 ) met bouillon of water en laat terug opkoken.
  • Haal de zwoerd van het spek (als dat eraan zit) en snij het spek in kleine stukjes. Haal het vlees van het hammetje en snij of pluk het vlees eventueel verder in stukjes. Snijd de varkenspoot in van boven tot onderkant en haal al de kleine beentjes en kraakbeen er voorzichtig uit, haal eventueel de zwoerd (vel) eraf en snij of pluk het vlees verder in stukjes.
  • Proef de soep en breng verder op smaak met peper en zout: opgepast met zout, want er is spek gebruikt in de soep.
  • Bereid de rookworst volgens de aanwijzingen op de verpakking of van de slager. Snij vervolgens de worst in schijfjes.

Serveren

  • Verdeel het vlees (van het spek, hammetje en varkenspoot) en de rookworst over soepborden en overgiet met de soep.
  • Serveer de soep lekker warm met een snede roggebrood met boter en broodcroûtons:
    • Croûtons op het laatste moment aan tafel toevoegen aan de soep of doe de broodkorstjes in een kommetje en laat de gasten zelf beslissen of ze croûtons willen en hoeveel.

Tips

  1. De spliterwt is een gedroogde doperwt, waarbij het vlies (zeg maar schil, zaadhuid of omhulsel) verwijderd wordt, waardoor de erwt in twee helften uiteenvalt. Het voordeel ervan is dat, zonder de vliezen, de erwten gemakkelijk uiteen vallen, waardoor ze uitermate geschikt zijn en veel gebruikt worden om er (erwten)soep en puree van te maken. De gedroogde erwt moet wel eerst daags voordien geweekt worden. De bereidingstijd voor spliterwten bedraagt minimum 1 uur koken. De smaak van spliterwten is zacht, zoetig.
  2. Varkenspoten zal je niet bij elke slager vinden. Hou je niet zo van varkenspoten, laat het dan gewoon weg uit het recept of gebruik het wel voor de smaak, maar serveer het niet.
  3. Gebruik je liever gezouten spek, kan men het spek eventueel eerst blancheren: voordeel is dat het meeste zout verwijderd wordt (en de soep niet te zoutig zal worden), nadeel is dat een deel van de smaak weggaat.
    • Blancheren: doe spek in een kookpot, overgiet met koud water, breng aan de kook en laat een drietal minuten koken (is afhankelijk van het zoutgehalte van het spek). Laat het spek uitlekken in een vergiet. Wil je het spek opbakken in plaats van het te laten meekoken in de soep, dep ze dan eerst droog met keukenpapier!
  4. Men kan enkel water gebruiken (voor puur en licht), enkel bouillon (voor een sterkere smaak) of een mengeling van water en bouillon nemen, zoals 7,5 dl water en 7,5 dl bouillon.
  5. Wit, bruin, volkoren-, multigranenbrood of volgens eigen voorkeur, zolang het maar geen suiker-, rozijnen- of ander zoet brood is.
  6. Men hoeft het spek niet mee te laten sudderen in de soep, men kan ze ook apart opbakken: snij hiervoor het spek in kleine blokjes, doe ze in een antiaanbakpan en bak ze krokant. Doe de spekblokjes in een kommetje en laat de gasten zelf beslissen of ze spek willen en hoeveel.
  7. Het vlees is gaar als het van het bot (hammetje) en de varkenspoot valt: het vlees laat zich makkelijk tussen het bottenstelsel wegplukken.
  8. Hou er rekening mee dat Hollandse erwtensoep een pap-achtige consistentie heeft.

Ook Interessant

Erwten-43
Clamartsoep
Droge-witte-bonen43
Faubonnesoep
Spliterwten43
Saint-Germainsoep
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”

Stamppot Koolraap – Heerlijke Wintermaaltijd

“Lekker En Makkelijk, Wat Een Stamppot Moet Zijn!„

koolraap43Koolraap, een vergeten groente, behoort tot de familie van de kool en vaak verward met knolraap. Vanaf oktober tot maart is koolraap volop verkrijgbaar. Onder de ruwe schil van de koolraap zit geel en geurig vruchtvlees dat gekookt of gestoofd gegeten wordt. Het gekookt of gestoofd vruchtvlees heeft een zacht, zoetig en bijzonder aromatische smaak.
Weinig mensen zullen dit gerecht nog eten of al ooit gegeten hebben, maar het is heerlijk. Deze voedzame stamppot van gekookte aardappelen en gekookte blokjes koolraap is gemakkelijk te bereiden en erg smaakvol. Zeker het proberen waard op koude winterdagen. En deze, maar ook alle andere stamppotten, is de tweede dag zelfs nog lekkerder.

KlassiekHoofdgerecht4 personenNederland │ KoudWinter

Benodigdheden

  • Aardappelen – 1 kg (tip 1)
  • Koolraap – 700 gr
  • Gele ui -1 flinke
  • Melk – 2 dl (tip 2)
  • Echte boter – 75 gr (ongezouten – tip 3)
  • Mosterd – 1 el (liefst Dijon)
  • Nootmuskaat (versgeraspt)
  • Zwarte peper (versgemalen)
  • Zeezout
Bereiding: 30 min
Keukengerei
Kookpot met deksel;
Vergiet; Aardappelstamper;
Steelpannetje; Roerspatel

Voorbereidend werk

  • Schil de raap met een dunschiller of aardappelmesje, snij ze vervolgens eerst in plakjes, daarna in reepjes en eindigen in blokjes.
  • Pel de ui en snij ze middendoor op een snijplank (groen) met een groentemes. Snij de ui vervolgens in fijne snippers (zie video).

Bereiding

  • Doe de aardappels in een grote kookpan en doe er zoveel licht gezouten water bij (tip 4) dat ze net onder staan.
  • Voeg de koolraap toe zodat de aardappels bedekt zijn. Leg deksel op de pan, breng aan de kook en laat 15 à 20 minuten koken of tot aardappelen gaar en rapen (beet)gaar zijn. De koolraap die bovenop de aardappelen en dus boven het water liggen, worden als het ware gaar gestoomd.
  • Giet de aardappelen en koolraap af (wanneer ze gaar zijn) in een vergiet en laat uitdampen.
  • Verhit ondertussen, in dezelfde kookpan, een klontje boter en fruit hierin de uisnippers op een matig vuur tot ze beginnen te verkleuren of tot ze lichtbruin zijn. Zet het vuur uit.
  • Doe de aardappelen en koolraap terug in de pan en plet fijn met een pureestamper (als het niet echt smeuïg moet zijn, maar wat grover: stoemp dus) of roerzeef (voor een gladde smeuïge puree). Gebruik NOOIT ofte nimmer een mixer om puree te maken, tenzij je behangerslijm wilt.
  • Warm ondertussen in een steelpannetje de melk met de boter (tip 5 – melk niet laten koken): dit resulteert in een veel romigere puree (koude melk resulteert in een kleverige en lauwe puree).
  • De melk met boter geleidelijk toevoegen: de hoeveelheid vocht is afhankelijk van de kwaliteit van de aardappelen en hoe smeuïg men de puree wilt. Roer door elkaar met een roerspatel.
  • Breng op smaak met peper, zout, versgemalen nootmuskaat (tip 6) en mosterd, en schep alles nog eens door elkaar.
  • De stamppot eventueel nog even opwarmen (tip 7).

Serveren

  • Serveer deze vegetarische stamppot warm. Het enigste wat nog kan worden gezegd, in dit geval geschreven, is “Eet smakelijk!”.
  • Je kan deze stamppot ook opdienen met een stukje vlees naar keuze (als je liever een vleesgerecht hebt): elk winters stukje vlees is er lekker bij, zoals met gehaktbal, blinde vink, braad- of rookworst, varkenslappen, speklappen … en met (al dan niet zelfgemaakte) jus/vleessaus.

Tips

  1. Of je nu vastkokende of bloemige aardappelen neemt voor puree is een persoonlijke keuze:
    • Volgens KOOKRECEPTEN maak je (puur) aardappelpuree (zonder toevoeging van groenten dus), het beste klaar met vastkokende aardappelen, zoals Nicola, Xempla, Rosa, Marabel, Accent of Désirée.
    • Wordt het een gemengde puree (zoals een puree met prei, spinazie, broccoli,…), neem dan bloemige aardappelen, zoals Bintje, Polders, Bildtstar, Doré, Santé, Eigenheimer, Irene of Resonant. Deze zorgen voor wat meer consistentie.
    • Snij de aardappelen altijd in evengrote stukken, zodat alle aardappelen even snel gaar zijn.
  2. Gebruik volle of halfvolle melk, geen magere melk. Voor een iets romige puree vervangt men de melk door room (minimum 20% vetgehalte).
  3. De boter kan vervangen worden door 4 el olijfolie. Wil je het bijgerecht iets caloriearmer, vervang dan de boter en melk door bouillon of fond.
  4. Meestal worden aardappelen gaar gekookt in licht gezouten water, maar voor een extra en fijnere smaak kan men ze beter in melk of bouillon koken: probeer maar eens en je zult merken dat dit lekkere smaakgevers zijn.
  5. Er bestaat een ongeschreven keukenwet: aardappelen en vetstof (of het nu boter, olijfolie, ghee of wat dan ook of een combinatie van vetstoffen) is een must, een perfect huwelijk, een liefdescombinatie. Zij houden zielsveel van elkaar! Beiden verhogen de smaak aanzienlijk van puree/stoemp, maar je moet natuurlijk niet overdrijven.
  6. Het al dan niet toevoegen van en de hoeveelheid nootmuskaat is een kwestie van persoonlijke smaak.
  7. Het opwarmen van aardappelpuree/stoemp doet men zo min mogelijk (om uitdroging en/of aanbakken te voorkomen). Als je het dan toch nog moet opwarmen, liefst in een microgolfoven/magnetron.

Drankadvies

  • /

Variaties

VEGETARISCH
* Stamppot Koolraap met appelen
Stoof 2 in plakjes gesneden zoete appelen in een pan, met een klontje boter, zacht. Stamp met een stamper de zachte appelen samen met aardappelen en koolraap tot puree.
* Stamppot Koolraap met stroop
Laat mosterd weg, maar voeg op het einde van bovenstaande bereiding, 1 à 2 volle el (appel)stroop, honing of suiker.
* Stamppot Koolraap met kaas
Roer op het einde van de bereiding 100 gr belegen of oude kaas, geraspt of in blokjes.
* Stamppot Koolraap met kerrie/curry
Stoof wat kerriepoeder/currypoeder mee met de ui en werkt de bereiding verder af volgens bovenstaand recept.
NIET VEGETARISCH
* Stamppot Koolraap met spekblokjes
Bak 250 gr magere spekblokjes (gerookt of gezouten) krokant in een anti-aanbakpan (hoe krokant, beslis je zelf). Roer het spek (met of zonder het spekvet) onder de stamppot.
* Stamppot Koolraap met spekblokjes en stroop
* Stamppot Koolraap met spek- en appelblokjes en stroop
* Oudhollandse Stamppot Koolraap met gebakken spekblokjes, gefruite ui, zure room en stroop

iNFOeDGE

Meer info over
Koolraap

Ook Interessant

boerenkool43
Boerenkool-stamppot Met Rookworst
savooikool43
Savooistoemp Met Spek
andijvie
Stamppot Met Rauwe Andijvie
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”

Raapstelenstamppot – Het Einde Is Nabij!

“Een vergeten groente-recept dat echt de moeite waard is!„

Raapstelen43De stamppot met raapsteeltjes is de laatste stamppot van het seizoen, de stamppot om de stamppottijd af te sluiten, om de overgang van de winter naar de lente in te luiden. Raapstelenstamppot wordt daarom ook ‘Lentestamppot’ genoemd.
Raapstelen, een vergeten groente die echt de moeite waard is en alleen in het voorjaar (februari, maart, april: wees er dus snel bij) verkrijgbaar, zijn een groente waarvan alleen het jonge blad gegeten wordt. Raapstelenstamppot, keeltjesstamppot in Noord-Brabant/Nederland genoemd, is knapperiger dan bijvoorbeeld spinaziestamppot.
Rauwe raapstelen worden vermengd met gekookte aardappelen en eventueel spekjes en vervolgens door elkaar gestampt. Dit is een basisrecept en meer ingrediënten toevoegen is toch een beetje een zonde, maar het kan en mag: het is volgens eigen voorkeur of smaak (zie Variaties)
.

KlassiekHoofdgerecht4 personenNederlandWarmLente

Benodigdheden

  • Aardappelen – 1 kg (tip 1)
  • Raapstelen – 500 gr (tip 2 en 3)
  • Melk – 2 dl (tip 4)
  • Echte boter – 75 gr (ongezouten)
  • Spekblokjes – 300 gr (gerookt – tip 5)
  • Nootmuskaat (versgeraspt)
  • Zwarte peper (versgemalen)
  • Zeezout
Bereiding: 25 min
Keukengerei
Zeer grote kookpot met deksel;
Antiaanbakpan;
Aardappelstamper;
SteelpannetjeRoerspatel

Voorbereidend werk

  • Verwijder de wortelen van de raapstelen en eventuele harde steeltjes. Stelen grondig schoon spoelen en even laten uitlekken. Hak vervolgens de raapsteeltjes in stukjes (2 à 3 cm) en laat verder uitlekken of droog ze in een slacentrifuge.

Bereiding

  • Kook de aardappelen gaar in ruim ‘licht gezouten’ water (aardappelen moeten volledig onder water staan – tip 6).
  • Bak ondertussen de spekblokjes krokant in een anti-aanbakpan (hoe krokant, beslis je zelf). Laat de spekjes eventueel uitlekken op keukenpapier.
  • Giet de aardappelen, wanneer ze gaar zijn, af en laat uitdampen.
  • Plet fijn met een pureestamper (als het niet echt smeuïg moet zijn, maar wat grover: stoemp dus) of roerzeef (voor een gladde smeuïge puree). Gebruik NOOIT ofte nimmer een mixer om puree te maken, tenzij je behangerslijm wilt.
  • Warm ondertussen in een steelpannetje de melk met de boter op (niet laten koken – tip 7): dit resulteert in een veel romigere puree (koude melk resulteert in een kleverige en lauwe puree).
  • De melk met boter geleidelijk toevoegen: de hoeveelheid vocht is afhankelijk van de kwaliteit van de aardappelen en hoe smeuïg men de puree wilt. Roer door elkaar met een roerlepel.
  • Meng de raapsteeltjes beetje bij beetje door de stamppot/stoemp, zodat het groen goed verdeelt wordt. Je hoeft natuurlijk niet alle raapsteeltjes te gebruiken, gebruik zoveel raapsteeltjes als je zelf lekker vindt!
  • Schep als laatste de gebakken spekjes (met of zonder bakvet) door de puree.
  • Breng op smaak met peper, zout en nootmuskaat (tip 8 ) en schep alles nog eens door elkaar. De stamppot nog even opwarmen (tip 9).

Serveren

  • Serveer de stamppot onmiddellijk, anders verliest de raapsteeltjes zijn knapperigheid.
  • Deze stamppot kan je opdienen met:
    • Vlees naar keuze: elk winters stukje vlees is er lekker bij, zoals met gehaktbal, blinde vink, braad- of rookworst, varkenslappen,… en natuurlijk met (al dan niet zelfgemaakte) jus/vleessaus.
    • Of je kunt het ook opdienen als een vegetarische maaltijd (zonder de spekjes): zie variatie ‘Vegetarische Raapstelenstamppot’!

Tips

  1. Of je nu vastkokende of bloemige aardappelen neemt voor puree is een persoonlijke keuze:
    • Volgens KOOKRECEPTEN maak je (puur) aardappelpuree (zonder toevoeging van groenten dus), het beste klaar met vastkokende aardappelen, zoals Nicola, Xempla, Rosa, Marabel, Accent of Désirée.
    • Wordt het een gemengde puree (zoals een puree met prei, spinazie, broccoli,…), neem dan bloemige aardappelen, zoals Bintje, Polders, Bildtstar, Doré, Santé, Eigenheimer, Irene of Resonant. Deze zorgen voor wat meer consistentie.
    • Snij de aardappelen altijd in evengrote stukken, zodat alle aardappelen even snel gaar zijn.
  2. Raapstelen worden gegeten als groente. Het betreft het jonge blad en bladsteel van de Chinese kool. De groente wordt geoogst en gegeten in de lente. Het is daarom een echte voorjaarsgroente. De blaadjes hebben een lichtgroene kleur, zijn langwerpig en ingesneden, en hebben een licht pittige smaak.
  3. Wanneer je de raapsteeltjes rauw eet zoals in dit gerecht, neem je 100 à 150 gr per persoon (gekuiste groenten, dus zonder de wortelen en harde steeltjes). Je kunt de groentjes ook eerst stoven en ze dan pas in de stamppot roeren. De groente slinkt dan tijdens het koken, roerbakken of stoven. Daarom heb je 300 à 350 gr rauwe raapstelen nodig om 200 gr gestoofde raapstelen per persoon over te houden.
  4. Gebruik volle of halfvolle melk, geen magere melk. Voor een iets romige puree vervangt men de melk door room (minimum 20% vetgehalte).
  5. De gerookte spekblokjes kunnen vervangen worden gezouten spekblokjes of door gekookte of gerookte hamblokjes.
  6. Meestal worden aardappelen gaar gekookt in licht gezouten water, maar voor een extra en fijnere smaak kan men ze beter in melk of bouillon koken: probeer maar eens en je zult merken dat dit lekkere smaakgevers zijn.
  7. Er bestaat een ongeschreven keukenwet: aardappelen en vetstof (of het nu boter, olijfolie, ghee of wat dan ook of een combinatie van vetstoffen) is een must, een perfect huwelijk, een liefdescombinatie. Zij houden zielsveel van elkaar! Beiden verhogen de smaak aanzienlijk van puree/stoemp, maar je moet natuurlijk niet overdrijven.
  8. Het al dan niet toevoegen van en de hoeveelheid nootmuskaat is een kwestie van persoonlijke smaak.
  9. Werk je met gekookte of gestoofde raapstelen, dan mag je net als spinazie de raapstelen niet terug opwarmen, omdat dan nitraat in nitriet wordt omgezet en dat is ongezond.

Drankadvies

  • /

Variaties

* Raapstelenstamppot met belegen kaas
Snij 200 gr belegen kaas (jong of oud) in blokjes. Meng de kaasblokjes samen met de raapsteeltjes onder de stamppot. Je kunt er ook geraspte klaas onder mengen.
* Raapstelenstamppot met ui
Fruit 1 fijngesnipperde ui of sjalot glazig samen met de spekblokjes en werk verder af zoals beschreven in basisrecept.
* Raapstelenstamppot met kaas en ui
Bak 1 fijngesnipperde ui of sjalot samen met de spekblokjes en werk verder af zoals beschreven in basisrecept. Snij ook 200 gr (jong) belegen kaas in blokjes. Meng de kaasblokjes samen met de raapsteeltjes onder de stamppot.
* Vegetarische raapstelenstamppot
Laat de spekjes weg en snij 200 gr belegen kaas (jong of oud) in blokjes. Meng de kaasblokjes samen met de raapsteeltjes onder de stamppot.
* Raapstelenstamppot met geitenkaas – feta
Snij 200 gr kaas in blokjes. Meng de kaasblokjes samen met de raapsteeltjes onder de stamppot.
* Raapstelenstamppot met appel
Schil 1 à 2 appels, verwijder het klokhuis, snij de appel(s) in vieren, schijfjes of blokjes en besprenkel met citroensap. Verhit een klontje boter in een pan en bak de appelstukjes aan alle kanten goudbruin. Maak raapstelenstamppot volgens basisrecept en leg er de gebakken appelstukjes bovenop.
* Raapstelenstamppot met blauwschimmelkaas en appel
Schil 1 à 2 appels, verwijder het klokhuis, snij de appel(s) in vieren, schijfjes of blokjes en besprenkel met citroensap. Verhit een klontje boter in een pan en bak de appelstukjes aan alle kanten goudbruin. Maak raapstelenstamppot volgens basisrecept en meng er de gebakken appelstukjes en 80 g geprakte Danish blue of andere (blauwe) kaas onder.

Ook Interessant

Knoflook43
Knoflook En Peterselie Stamppot
snijbonen43
Blote Billetjes In Het Gras
broccoli43
Broccoli stamppot
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”