Spätzle – Knöpfli

“Eierennoedels„

De Spätzle (ook wel spaetzle genoemd) behoren tot de deegwaren en zijn gemaakt van meel, eieren, water en zout. Eigenlijk moeten ze direct na de bereiding van het deeg in het kokend water geschoven worden. Vaak maakt men echter gebruik van gedroogde Spätzle, die in de supermarkt te koop zijn. Deze deegwaar heeft een geheel eigen karakteristieke smaak en evenaart helemaal niet de homemade verse variant.
Spätzle is een verse pasta uit Schwaben, Duitsland. Spätzle is het verkleinwoord van Spatz (mus). In de Elzas worden ze knepfle genoemd en in Zwitserland Spätzli, Knöpfle of Chnöpfli. In Hongarije Nokedli, Csipetke of Galuska. Deze pastasoort wordt, in tegenstelling tot de Italiaanse verwanten, gemaakt van zachte tarwesoorten. Ook de hoeveelheid ei is hoger en het deeg is vochtiger. Spätzledeeg wordt gemaakt van meel, lauw water, zout en eieren. De in de handel verkrijgbare soorten bevatten meestal Type 405 tarwemeel, soms met een kleine toevoeging van gries tegen het klonteren. Spätzle zijn zeer populair in de keukens van Zuid-Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Hongarije, het Italiaanse Zuid-Tirol en de Elzas. Neem per persoon 100 gram bloem, een ei en een beetje water.
Traditioneel wordt dit gerecht geschaafd vanaf een speciale plank met een afgeschuind uiteinde en een schuiver of mes tot kleine reepjes deeg. Dit is vakmanschap en moeilijk als beginner. In de betere keukenwinkels en warenhuizen in Nederland, België in Duitsland zijn handige hulpmiddelen te koop om Spätzle te maken, zoals de Spätzle Hobel, Spätzle Blitz, Spätzle presse, Spätzlebrett, Spätzle shaker, passe-vite en vergiet met dikke gaten, en nog veel meer …
Je eigen Spätzle maken is dan ook niet moeilijk. In dit recept gebruiken we een Spätzle pers. Je kunt verder een beleg naar keuze toevoegen, zoals gebakken uien en geraspte kaas. Bak dit dan in de oven tot de bovenkant mooi bruin en bubbelig is.

KlassiekBijgerecht4 personenOostenrijkWarm

Benodigdheden

  • SPÄTZEL – KNÖPFLI
  • Tarwebloem – 400 gr (tip 1)
  • Eieren – 4
  • Nootmuskaat – 1 snufje
  • Zwarte peper – 1/4 tl (versgemalen)
  • Zeezout – 1 tl
  • Water – 1 dl (tip 2)
  • KOKEN
  • Water – 2 à 3 liter
  • Zeezout – 2 el
Bereiding: /
Keukengerei
Mengkommen; VergietRoerlepel, Handmixer of Keukenmachine met bisschop haak;
Keukenhanddoek; KookpotSpâtzle-pers;
Kookpan met dikke bodem en deksel;
Schuimspaan; Kleine pan;

Voorbereidend werk

  • Klop de eieren in een kom met een vork of garde lichtjes los.

Voorbereiding

  • SPÄTZEL – KNÖPFLI
  • Doe de bloem, eieren, nootmuskaat, peper en zout in een kom.
  • Meng het goed door elkaar met
    • een roerlepel
    • of een elektrische handmixer
    • of een keukenmachine met bisschop haak
  • Voeg geleidelijk aan water toe (tip 3) en mix totdat je een vochtig slap glad deeg hebt, dat niet vloeibaar is, maar ook niet kneedbaar. Het moet een dik, taai deeg zijn dat makkelijk los van de kom komt (wees geduldig: dit duurt 10 minuten of zelfs langer – tip 4). Je moet grote bellen (bubbels) krijgen bij het kloppen van het deeg. Wanneer het deeg langzaam en taai van een lepel glijdt, dan is het de juiste dikte (tip 5).
    • Als het deeg te vast, te dik, te taai is doe je er een scheutje water bij.
    • Als het deeg te dun is, voeg je er wat bloem aan toe.
    • Probeer anders eerst een kleine portie bij het koken, als het niet goed gaat moet het deeg wat vloeibaarder worden gemaakt.
  • Bedek de kom met een keukenhanddoek en laat het deeg minstens 30 minuten rusten.

Bereiding

  • KOKEN
  • Breng goed gezouten water aan de kook in een kookpot waar een spâtzle-pers op past.
  • Daarnaast een kom met ijskoud licht gezouten water om de Spätzle af te koelen en daarnaast een vergiet.
  • Vervolgens een andere pan met een dikke bodem en deksel met daarin een klontje boter.
    • De Spätzle worden namelijk in porties gekookt dus je moet ze warm houden.
  • Neem een spätzle pers (of, als je die niet hebt, een rasp/zeef/vergiet/roerzeef met kleine gaatjes) en hou die boven de pan met water.
  • Als het water kookt vul je de pers met het deeg.
  • Pers het deeg door de gaatjes in het water tot sliertjes. De sliertjes zakken naar beneden in de pan.
    • Zorg ervoor dat je kleine hoeveelheden tegelijk kookt; de spätzle moeten voldoende plaats hebben in het water en niet aan elkaar kunnen plakken.
    • Het deeg in de pers, zeef of op de plaat mag niet heet worden of het begint al te koken (en te plakken) voor het geperst is: niet leuk.
  • Als de spätzle na verloop van tijd na het garen aan het wateroppervlak komen drijven (weer omhoog komen dus, bijna onmiddellijk) zijn ze klaar.
    • Ok, het resultaat is iets wat je Spätzle kunt noemen, een purist zou het eerder “Knöpfli” noemen, de Zwitserse variant. Want op de traditionele manier met een speciaal spätzleplankje zijn ze langwerpig.
  • Schep de spätzle uit de pan met een schuimspaan over in een vergiet, laat uitlekken.
    • Vervolgens de spätzle overscheppen in een opdienschaal en klaar ben je (eventueel een beetje olie over laten druppelen om aanplakken te vermijden, zoals bij spaghetti – tip 6)!
  • Werk zo door tot al het deeg is verwerkt tot spätzle.
  • BOTER
  • Wil je de spätzle bakken? Schep de spätzle uit de pan met een schuimspaan, laat de spätzle schrikken door ze in de kom met het ijskoud water te dompelen en schep ze dan over in een vergiet en laat uitlekken.
  • Verhit vervolgens een klont boter (50 gr) in een pan met dikke bodem (en deksel), zodra de boter gesmolten is voeg je er de spätzle bij en bak je de spätzle op middelhoog vuur mooi goudbruin (tip 7).
  • VORARLBERGER KÄSSPÄTZLE (kaas, ui en boter – tip 8)
  • Kook de spâtzle zoals hierboven beschreven in ‘KOKEN’.
  • Dan 300 à 400 gr kaas (tip 9) door de spätzle heen mengen.
  • 100 gr boter in een kleine pan verwarmen.
  • De uienringen (van 2 uien) lichtbruin bakken en laat ze op een stuk keukenpapier afdruipen.
  • Leg de uienringen samen met de gehakte bieslook op de Kässpätzle. Breng op smaak met peper.

Serveren

  • Spätzle eet je als bijgerecht bij vleesgerechten, stoofschotels of goulash met lekker veel saus. Lekker als bijgerecht bij bv “Geschnetzeltes” of ipv pasta.
  • Je kunt ze ook als hoofdgerecht eten, bv gemengd met kaas en boter, zoals in Vorarlberger Käsespätzle.
  • Spätzle is heerlijk met een champignonroomsaus. Of gebakken met uien, kaas en kruiden. En voor de carnivoren adviseer ik bacon of spekjes erbij!
  • Wat eet men erbij? Aardappelsalade of appelmoes zijn de klassiekers, salade is de moderne variant. Waar men het wel over eens is, is dat een Schnäpsle (sterke drank) het genot van Kässpätzle nog verhoogt en uiteraard dat Kässpätzle heerlijk zijn.

Tips

  1. Bloem:
    • Meestal gebruikt men een mengsel van zachte en harde bloem (semola di grano duro/griesmeel van harde tarwe en lemairemeel/gebuild tarwe meel).
    • Als je alleen maar tarwebloem hebt, kan je dat ook gebruiken.
    • Of gebuild meel of een mengeling van tarwe- en gebuild meel.
    • Of meng het met wat volkoren- of lemairemeel.
    • Of neem 300 gr tarwebloem en 100 gr griesmeel voor meer bijt.
    • Je kunt ook ‘tarwe Spätzle meel’ kopen, dat is het ideale product om de Spätzle mee te bereiden. Je hebt verschillende merken die je online kunt bestellen.
  2. Kan ook met bruisend mineraalwater (hiermee wordt het deeg luchtiger) of volle melk.
  3. Met een speciaal spätzle apparaat of een spätzle schaker kan men alle ingrediënten samen voegen, ze mengen en tot spâtzle maken, allemaal in één toestel. Verder heb je nog ander keukengerei: Spätle blitz of Spätzlesieb (zeef met bijgeleverde spatel), Spätle blitz of Spätlesieb (zeef-pan), Spätle Hobel (schaaf), Spätlebrett, Nudelsieb, vergiet, Spätle blitz, Passe-vite met grote gaten …
  4. Het geheel wordt geroerd totdat “der Teig Blasen wirft”, of “het deeg blaren werpt”. Als je het deeg met een pollepel of met de bisschop haak roert, zie je het al na een paar minuten zo taai worden dat er luchtgaten ontstaan die weer openspringen.
  5. Afhankelijk van de grootte van eieren die je gebruikt, kan het zijn dat je een paar eetlepels meer bloem moet toevoegen.
  6. Om de spätzle op smaak te brengen kun je allerhande ingrediënten, sauzen en smaakmakers gebruiken. Ze zijn in ieder geval het lekkerst als ze worden vergezeld door een (flink) handje kaas (bijvoorbeeld Gruyère), maar ook scheutje room, knapperige spekjes, champignons en verse kruiden smaken niet mis.
  7. Je kunt de spätzle ook samen met wat geraspte kaas opbakken in de pan.
  8. Maar het belangrijkste is de kaas. Want om de juiste, kruidige Vorarlberger Kässpätzle te bereiden zijn twee of drie goed bij elkaar passende kaassoorten nodig. De meesten nemen daarbij de Emmentaler als uitgangspunt.
  9. Kaas: 1/3 Bergkäse, 1/3 Alpkäse (alternatief Emmentaler) en 1/3 Räßkäse (als het kan allemaal van Vorarlberger).

Drankadvies

  • Lekker met een biertje erbij.

InfoEdge

Meer info over
Spätzle (Wiki/De)
Spätzle (Wiki-koken/De)
Spätzle bereiden (De)

Ook interessant


Palatschinken Met Gehakt, Hesp En Tomatenroomsaus

Eier-schwammerlsoße Mit Tiroler Semmelknödel

Kaiserschmarrn
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s