Blote Billetjes In Het Gras – Een Variant Op Snijbonenstamppot

“Een Heerlijke Echt Oer-Hollandse stamppot„

snijbonen43Wie kent dit Oudhollandse stamppotje (nog)? Het bestaat uit aardappelen, witte bonen (blote billetjes), groene snijbonen (het gras) en rookworst. Het is een gerecht dat spijtig genoeg aan het verdwijnen is, althans zo lijkt het. Het is nochtans een stevig gerecht dat bijzonder eenvoudig te maken is en bovendien nog bijzonder lekker is!
Dit streekgerecht uit Groningen is een traditioneel nieuwjaarsgerecht … en het zou een kater doen verdrijven!
Droge-witte-bonen43In het origineel gerecht maakt men gebruik van verse aardappelen, gedroogde witte bonen en zoute snijbonen. Tegenwoordig worden er praktisch geen snijbonen meer ingemaakt, we kunnen ze uit de diepvries of panklaar in een bokaal of blik kopen. Daarom is dit recept met verse snijbonen en panklare witte bonen.
Men kan deze stamppot ook klaarmaken zonder de witte bonen: snijbonenstamppot.

KlassiekHoofdgerecht4 personenNederlandWarmHerfstWinter

Benodigdheden

  • Aardappelen – 1 kg (zie tip 1)
  • Snijbonen – 500 gr (verse – zie tip 2, 3 en 4)
  • Witte bonen – 500 gr (gewone of reuze, uit blik of bokaal)
  • Melk – 2 dl (zie tip 5)
  • Roomboter – 75 gr (ongezouten)
  • Rookworsten – 2 st (500 gr – liefst van de slager)
  • Nootmuskaat (versgeraspt)
  • Zwarte peper (versgemalen)
  • Zeezout

Bereiding:30m

Keukengerei
Snijplank (groen);
Groentemes of snijbonenmolen;
Zeer grote kookpan
met deksel;
Anti-aanbakpan;
Aardappelstamper;
Steelpannetje ;
Roerlepel

Bereiding

  • SNIJBONEN BEREIDEN
  • Snijd de uiteinden van de snijbonen. Snijd de bonen met een groentemes in ruitvormige stukjes of snijd ze in een snijbonenmolen tot schuine sliertjes.
  • Breng in een pan ruim water met 1 tl zout aan de kook.
  • Voeg de boontjes toe en breng het water weer aan de kook. Draai het vuur laag en kook de snijbonen, zonder deksel, in ongeveer 10 à 12 minuten beetgaar (controleer ze na 10 minuten om te kijken dat ze gaar zijn, dit door in een stukje boon te bijten: kun je erdoor bijten en proef je ook nog de structuur, zijn ze beetgaar).
  • Giet de bonen af en spoel ze onder koud stromend water af om de mooie groene kleur te behouden.
  • AARDAPPELSTOEMP BEREIDEN
  • Doe ondertussen de aardappelen in een zeer grote pan en voeg er water aan toe (zie tip 6): de aardappelen moeten net onderstaan. Kruid met een halve tl zout.
  • Breng het water, met deksel op de pan, aan de kook en zodra het water kookt, draai je het vuur laag.
  • Kook alles in ongeveer 20 à 25 minuten zachtjes gaar: het is gaar wanneer men met een mes of vork gemakkelijk in de grootste aardappel kan prikken.
  • Giet de aardappelen, wanneer ze gaar zijn, af en laat uitdampen.
  • Plet fijn met een pureestamper (als het niet echt smeuïg moet zijn, maar wat grover: stoemp dus) of roerzeef (voor een gladde smeuïge puree). Gebruik NOOIT ofte nimmer een mixer om puree te maken, tenzij je behangerslijm wilt.
  • STAMPPOT AFWERKEN
  • Warm ondertussen:
    • de melk in een pannetje met de boter op (niet laten koken): dit resulteert in een veel romiger puree (koude melk resulteert in een kleverige en lauwe puree).
    • de snijbonen, onder voortdurend roeren en zonder deksel, op in een pan met een klontje boter.
    • de witte bonen op in een pannetje of in de microgolfoven/magnetron (doe wel eerst de bonen in een zeef en spoel ze af onder de kraan).
  • Bereid ondertussen ook de rookworst volgens de aanwijzingen op de verpakking of van de slager.
  • De melk met boter (zie tip 7) geleidelijk aan de aardappelpuree toevoegen: de hoeveelheid vocht is afhankelijk van de kwaliteit van de aardappelen en hoe smeuïg men de puree wilt. Roer alles door elkaar.
  • Meng de snijbonen en witte bonen (zie tip 8 ) beetje bij beetje door de stamppot/stoemp, zodat de groenten goed verdeelt worden. Je hoeft natuurlijk niet alle snij- en witte bonen te gebruiken, gebruik zoveel als je zelf lekker vindt!
  • Proef, breng op smaak met peper, zout en versgemalen nootmuskaat (zie tip 9) en schep alles nog eens door elkaar.
  • Snij elke rookworst in plakjes.

Serveren

  • Schep de stamppot op de borden en leg er plakjes rookworst bovenop.
  • Maak een kuiltje in de stamppot en giet er wat gesmolten boter, reuzel of vleesjus van bv Knorr in: dit is op de, niet te versmaden, ouderwetse manier! Serveer de rest in een sauskom.

Tips

  1. Of je nu vastkokende of bloemige aardappelen neemt voor puree is een persoonlijke keuze:
    • Volgens KOOKRECEPTEN maak je (puur) aardappelpuree (zonder toevoeging van groenten dus), het beste klaar met vastkokende aardappelen, zoals Nicola, Xempla, Rosa, Marabel, Accent of Désirée.
    • Wordt het een gemengde puree (zoals een puree met prei, spinazie, broccoli,…), neem dan bloemige aardappelen, zoals Bintje, Polders, Bildtstar, Doré, Santé, Eigenheimer, Irene of Resonant. Deze zorgen voor wat meer consistentie.
    • Snij de aardappelen altijd in evengrote stukken, zodat alle aardappelen even snel gaar zijn.
  2. Men kan voorgesneden in plastikzak verpakte panklare snijbonen nemen (zakken van 250 of 500 gram), maar men kan ook vertrekken van verse snijbonen en ze zelf versnijden. Het is meer werk, maar zeker de moeite waard, je proeft het verschil!
  3. Voordat je de bonen versnijdt, moet je nagaan of de bonen geen lange draden bevatten. De meeste rassen zijn tegenwoordig wel draadloos, maar toch. Dit doe je door met een aardappelschilmesje de uiteinden van de bonen te verwijderen. Je trekt het puntje voorzichtig naar achteren, van de snijboon af. Zit er een draad aan de snijboon, dan trek je die zo tegelijkertijd mee. Herhaal dit voor het andere uiteinde van de boon.
  4. Variatie op verse snijbonen en panklare witte bonen:
    • Heb je te weinig tijd om verse snijbonen klaar te maken of vind je het te omslachtig, neem dan gewoon snijbonen uit blik of bokaal.
    • In plaats van snijbonen kan ook gekozen worden voor gebroken sperzieboontjes.
    • Men kan gedroogde witte bonen nemen, in plaats van panklare. Kook deze witte bonen, nadat ze een nacht geweekt hebben, in ongeveer 1 uur gaar.
    • Of nog eenvoudiger snijbonen met witte bonen uit blik of bokaal, zoals bv van Hak.
  5. Gebruik volle of halfvolle melk, geen magere melk. Voor een iets romige puree vervangt men de melk door room (minimum 20% vetgehalte).
  6. Meestal worden aardappelen gaar gekookt in licht gezouten water, maar voor een extra en fijnere smaak kan men ze beter in melk of bouillon koken: probeer maar eens en je zult merken dat dit lekkere smaakgevers zijn.
  7. Er bestaat een ongeschreven keukenwet: aardappelen en vetstof (of het nu boter, olijfolie, ghee of wat dan ook of een combinatie van vetstoffen) is een must, een perfect huwelijk, een liefdescombinatie. Zij houden zielsveel van elkaar! Beiden verhogen de smaak aanzienlijk van puree/stoemp, maar je moet natuurlijk niet overdrijven.
  8. Men kan ook de helft van de witte bonen met de aardappelen mee stampen en de andere helft er heel doorheen te roeren.
  9. Het al dan niet toevoegen van en de hoeveelheid nootmuskaat is een kwestie van persoonlijke smaak.

Drankadvies

  • /

Variaties

Blote billetjes in het gras met spekjes
volgens recept, maar voeg er nog wat gerookte spekblokjes (krokant gebakken) onder
Stamppot met zoute snijbonen en witte bonen
Blote billetjes in het gras met gebakken saucijsen/braadworsten
Blote billetjes in het gras met gehaktballetjes
Blote billetjes in het gras met koolvis
En nog veel meer …

Ook Interessant

snijbonen43
Snijbonen stamppot
andijvie
Stamppot Met Rauwe Andijvie
boerenkool43
Boerenkool stamppot
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN eenkwestievansmaak”

Snijbonenstamppot Of Nieuwjaarsstamppot

“Een Variant Op Een Oudhollands Recept„

snijbonen43Vroeger gebruikte men zoute snijbonen (zie tip 3) om dit gerecht klaar te maken. Maar omdat men nu andere bewaarmethodes heeft, kan men de zoute snijbonen vervangen door verse of diepvries snijbonen.
Stamppot met zoute snijbonen is een Oudhollands recept, maar in dit recept gebruiken we verse of diepvries snijbonen.
Dit recept is een stamppot van verse snijbonen vermengd met gekookte aardappelen en geserveerd met braadworst. In sommige streken van Nederland is het een traditie om op Nieuwjaarsdag deze stamppot met snijbonen te eten.
Een variatie op deze stamppot is snijbonenstamppot met witte bonen, beter gekend onder de naam “Blote billetjes in het gras“.

KlassiekHoofdgerecht4 personenNederlandWarmHerfstWinter

Benodigdheden

  • Aardappelen – 1 kg (zie tip 1)
  • Snijbonen – 1 kg (zie tip 2, 3, 4 en 5)
  • Melk -2 dl (zie tip 6)
  • Roomboter – 75 gr (ongezouten)
  • Braadworsten – 4 st
  • Nootmuskaat (versgeraspt)
  • Zwarte peper (versgemalen)
  • Zeezout

Bereiding:40m

Keukengerei
Snijplank (groen);
Groentemes of snijbonenmolen;
Zeer grote kookpan
met deksel;
Anti-aanbakpan;
Aardappelstamper;
Steelpannetje ;
Roerlepel

Bereiding

  • SNIJBONEN BEREIDEN
  • Snijd de uiteinden van de snijbonen. Snijd de bonen met een groentemes in ruitvormige stukjes of snijd ze in een snijbonenmolen tot schuine sliertjes.
  • Breng in een pan ruim water met 1 tl zout aan de kook. Voeg de boontjes toe en breng het water weer aan de kook. Draai het vuur laag en kook de snijbonen, zonder deksel,  in ongeveer 10 à 12 minuten beetgaar (controleer ze na 10 minuten om te kijken dat ze gaar zijn en dit door in een stukje boon te bijten: kun je erdoor bijten en proef je ook nog de structuur, zijn ze beetgaar).
  • Giet de bonen af en spoel ze onder koud stromend water af om de mooie groene kleur te behouden.
  • AARDAPPELSTOEMP BEREIDEN
  • Doe ondertussen de aardappelen in een zeer grote pan en voeg er water aan toe (zie tip 7): de aardappelen moeten net onderstaan. Kruid met een halve tl zout.
  • Breng het water, met deksel op de pan, aan de kook en zodra het water kookt, draai je het vuur laag.
  • Kook alles in ongeveer 20 à 25 minuten zachtjes gaar: het is gaar wanneer men met een mes of vork gemakkelijk in de grootste aardappel kan prikken.
  • Giet de aardappelen, wanneer ze gaar zijn, af en laat uitdampen.
  • Plet fijn met een pureestamper (als het niet echt smeuïg moet zijn, maar wat grover: stoemp dus) of roerzeef (voor een gladde smeuïge puree). Gebruik NOOIT ofte nimmer een mixer om puree te maken, tenzij je behangerslijm wilt.
  • Warm ondertussen:
    • de melk in een pannetje met de boter op (niet laten koken): dit resulteert in een veel romiger puree (koude melk resulteert in een kleverige en lauwe puree).
    • de snijbonen, onder voortdurend roeren en zonder deksel, terug op in een pan met een klontje boter.
  • De melk met boter (zie tip 8 ) geleidelijk aan de aardappelpuree toevoegen: de hoeveelheid vocht is afhankelijk van de kwaliteit van de aardappelen en hoe smeuïg men de puree wilt. Roer alles door elkaar.
  • Prik de braadworsten met een vork hier en daar in. Verhit de boter in een pan en bak de braadworstjes in ongeveer 10 minuten bruin en gaar.
  • Meng de snijbonen beetje bij beetje door de stamppot/stoemp, zodat het groen goed verdeelt wordt. Je hoeft natuurlijk niet alle snijbonen te gebruiken, gebruik zoveel als je zelf lekker vindt!
  • Proef, breng op smaak met peper, zout en versgemalen nootmuskaat (zie tip 9) en schep alles nog eens door elkaar.

Serveren

  • Verdeel de stamppot over de borden, leg de braadworstjes erop en serveer onmiddellijk.
  • Deze stamppot is met elk stukje varkensvlees lekker, zoals gehaktballetjes, blinde vink, rookworst … (zie ook Variaties) en natuurlijk met (al dan niet zelfgemaakte) jus/vleessaus.
  • Lekker met mosterd (fijne of grove): zet deze gewoon in kommetjes op tafel voor de liefhebber.

Tips

  1. Of je nu vastkokende of bloemige aardappelen neemt voor puree is een persoonlijke keuze:
    • Volgens KOOKRECEPTEN maak je (puur) aardappelpuree (zonder toevoeging van groenten dus), het beste klaar met vastkokende aardappelen, zoals Nicola, Xempla, Rosa, Marabel, Accent of Désirée.
    • Wordt het een gemengde puree (zoals een puree met prei, spinazie, broccoli,…), neem dan bloemige aardappelen, zoals Bintje, Polders, Bildtstar, Doré, Santé, Eigenheimer, Irene of Resonant. Deze zorgen voor wat meer consistentie.
    • Snij de aardappelen altijd in evengrote stukken, zodat alle aardappelen even snel gaar zijn.
  2. Men kan voorgesneden in plastikzak verpakte panklare snijbonen nemen (zakken van 250 of 500 gram), maar men kan ook vertrekken van verse snijbonen en ze zelf versnijden. Het is meer werk, maar zeker de moeite waard, je proeft het verschil!
  3. Zoute snijbonen zijn gewoon de lange platte bonen of sperziebonen (in stukjes of reepjes gesneden) ingemaakt met veel zout. Dit werd vroeger gedaan om ze lang te kunnen bewaren. Om snijbonen tot in de winter te kunnen bewaren werden/worden de bonen traditioneel in een Keulse pot gedaan. Daarna gooit men een laagje rauwe bonen in de pot. Vervolgens strooit men daar een laagje zout op, dan weer een laagje bonen en weer een laagje zout. Tot de pot vol is. Zo kon in de winter “verse” bonen gegeten worden. Pas op de eerste dag van het nieuwe jaar mochten de potten open gemaakt worden. Stamppot klaarmaken met zoute snijbonen is een Oudhollands recept.
    Wanneer je deze zoute snijbonen gebruikt, laat men deze eerst 24 uur in een pan met veel water ontzouten. Giet daarna de snijbonen in een vergiet en spoel de bonen nog eens onder stromend water. Zoute snijbonen afkoken, vervolgens proeven of ze niet te zoutig zijn: zoja nog een tweede keer afkoken.
  4. Voordat je de bonen versnijdt, moet je nagaan of de bonen geen lange draden bevatten. De meeste rassen zijn tegenwoordig wel draadloos, maar toch. Dit doe je door met een aardappelschilmesje de uiteinden van de bonen te verwijderen. Je trekt het puntje voorzichtig naar achteren, van de snijboon af. Zit er een draad aan de snijboon, dan trek je die zo tegelijkertijd mee. Herhaal dit voor het andere uiteinde van de boon.
  5. Variatie op verse snijbonen:
    • Heb je te weinig tijd om verse snijbonen klaar te maken of vind je het te omslachtig, neem dan gewoon snijbonen uit blik of bokaal.
    • In plaats van snijbonen kan ook gekozen worden voor gebroken sperzieboontjes.
  6. Gebruik volle of halfvolle melk, geen magere melk. Voor een iets romige puree vervangt men de melk door room (minimum 20% vetgehalte).
  7. Meestal worden aardappelen gaar gekookt in licht gezouten water, maar voor een extra en fijnere smaak kan men ze beter in melk of bouillon koken: probeer maar eens en je zult merken dat dit lekkere smaakgevers zijn.
  8. Er bestaat een ongeschreven keukenwet: aardappelen en vetstof (of het nu boter, olijfolie, ghee of wat dan ook of een combinatie van vetstoffen) is een must, een perfect huwelijk, een liefdescombinatie. Zij houden zielsveel van elkaar! Beiden verhogen de smaak aanzienlijk van puree/stoemp, maar je moet natuurlijk niet overdrijven.
  9. Het al dan niet toevoegen van en de hoeveelheid nootmuskaat is een kwestie van persoonlijke smaak.

Drankadvies

  • /

Variaties

Snijbonenstamppot met spekjes
volgens recept, maar voeg er nog wat gerookte spekblokjes (krokant gebakken) onder
Snijbonenstamppot met worteltjes en walnoten
stoof kleine wortelen gaar en serveer ze samen met de snijbonenstamppot en wat walnoten
Snijbonenstamppot met witte bonen
of blote billetjes in het gras
Stamppot met zoute snijbonen
vervang de verse snijbonen door gezouten snijbonen
Stamppot met gebroken sperzieboontjes
vervang de snijbonen door gebroken sperziebonen
Snijbonenstamppot met knapperig gebakken hamblokjes
Snijbonenstamppot met belegen of oude Leidse kaasblokjes
Snijbonenstamppot met vissticks
Snijbonenstamppot met varkenshaasje
Snijbonenstamppot met hertenribstuk of wildzwijnhaas
Snijbonenstamppot met kruidenkaas
2 à 300gr kruidenkaas onder de gestampte/geprakte aardappelen roeren
Snijbonenstamppot met rookworst
En nog veel meer …

iNFOeDGE

Meer info over
Keulse potten (Wiki/NL)

Ook Interessant

snijbonen43
Blote Billetjes In Het Gras
andijvie
Stamppot Met Rauwe Andijvie
boerenkool43
Boerenkool stamppot
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN eenkwestievansmaak”