Frietjes of Patat – De Perfecte

“Wie houdt niet van een lekkere portie verse frietjes?„

friet43Een Belg zonder zijn frieten is als zijn café zonder bier. Frietjes of patat is een gerecht van gefrituurde aardappelreepjes. In Vlaanderen wordt meestal van frieten, frietjes of fritten gesproken. In een groot gedeelte van Nederland wordt vaak het woord ‘patat’ gebruikt. In de Engelstalige wereld wordt meestal over ‘chips’ gesproken. Duitstaligen hebben het over Pommes (frites), Spanjaarden zeggen ‘papas fritas’ en Italianen ‘patatine fritte’. Amerikanen spreken van ‘French fries’. Waarom ‘French‘ fries: geallieerde soldaten die tijdens de Eerste Wereldoorlog de Belgische frieten geproefd hadden, zouden ze French fries genoemd hebben naar de taal die er gesproken werd door de plaatselijke bevolking – het Frans – en naar de bereidingswijze in de friteuse.
De ideale friet ziet er goed uit en smaakt lekker, maar je moet de frieten wel volgens de regels van de kunst bakken. Tal van factoren bepalen de kwaliteit van een friet: de soort, versheid en grootte van de aardappel, de bewaarwijze, maar ook en vooral het soort vetstof (vet of olie) dat wordt gebruikt, het aantal keren dat het vet of olie wordt hergebruikt …
Hier vind je de sleutel voor de perfect goudgeel gebakken friet/patat.

KlassiekBijgerecht4 personenBelgiëWarm

Benodigdheden

  • Grote aardappelen (zie tip 1)
  • Frituurvet of frituurolie (zie tip 2)
  • Zeezout
  • Mayonaise, verse

Bereiding:40m
Keukengerei
Aardappelmesje;
Frietsnijder;
Friteuse (zie tip 3);
Serveerkom;
Keukenpapier;
Frituurspaan

Bereiding

  • Schil de grote aardappelen en was ze.
  • Snij de aardappelen in gelijkvormige staafjes (frieten dus), met de hand of met behulp van een frietsnijder.
    • Een ideale Belgische friet is 12 à 13 mm dik.
    • Een Nederlandse patat is zo’n 10 mm dik.
    • Een julienne friet is 6 à 7 mm dun.
  • Leg de frietjes op een propere keukenhanddoek en dep ze goed droog.
    • Was de frieten niet, want dan spoel je het zetmeel eraf.
  • VOORBAKKEN (eerste maal frituren – zie tip 4)
  • Neem de friteuse en verhit het frituurvet of frituurolie tot 140 à 150°C (zie tip 5).
  • Bak de frietjes een eerste keer gaar, maar laat ze nog niet kleuren, ze blijven bleekgeel (ongeveer 5 à 6 minuten – zie tip 6).
  • Laat de frietjes in een kom uitlekken en afkoelen (30 minuten of langer).
  • AFBAKKEN (tweede maal frituren)
  • Verhit nu het frituurvet/frituurolie tot 180°C (zie tip 5).
  • Schep wat frietjes vanuit de kom met een frituurspaan in de frietketel en bak de koude frieten nu verder tot ze goudbruin en knapperig zijn (ongeveer 3 à 4 minuten – zie tip 7, 8 en 9).
  • Leg in een serveerkom wat keukenpapier en giet hierop de frietjes.
  • Frietjes opschudden en kort laten uitlekken.
  • Strooi er eventueel en naar smaak wat zout over.

Serveren

Tips

  1. De meest gebruikte aardappels voor friet zijn bloemige, loskokende aardappelen, ook wel ‘melige’ aardappelen genoemd (zo genoemd wegens hun hoge zetmeelgehalte).
    • De bekendste daarvan is het bintje. Dit is geschikt als frietaardappel omdat het een lange vorm heeft, de ogen aan de oppervlakte liggen en het de juiste samenstelling heeft. Neem aardappelen van minstens 8 cm lang, daar anders de frietjes te klein uitvallen. In België staan deze aardappelen bekend als frietaardappelen.
    • Andere frietaardappelrassen zijn: Agria, Aktiva, Alegria, Anosta, Artemis, Asterix, Bildstar, Bionica, Caesar, Casablanca, Challenger, Cicero, Désirée, Eba, Felsina, Gloria, Innovator, Kennebec, Manon, Première, Raja, Santé, Tebina, Ukama en Victoria.
  2. Mogelijke vetstoffen die je kan gebruiken:
    • Dierlijk (vast) vet: Van oudsher wordt friet gebakken in Ossewit (Blanc de boeuf, gezuiverd rundvet). Velen roemen het authentieke smaakaccent. Dierlijk vet wordt wel afgeraden, omdat het vooral uit verzadigd vet bestaat (45 à 50 %). Het bevat daarentegen geen gevaarlijke transvetten.
    • Plantaardig (vast) vet: Plantaardige vetten zoals palm- of kokosolie zijn af te raden. Zij bevatten immers erg veel verzadigde vetzuren (tot meer dan 50 %). Ook al kunnen ze hogere temperaturen aan, gebruikt je ze toch beter niet!
    • Plantaardige (vloeibare) olie: Er zijn diverse geschikte soorten olie om friet in te bakken, die elk een eigen smaak meegeven. Van belang is, dat het rookpunt van de olie hoger moet liggen dan de baktemperatuur van 180 °C. Veelgebruikte soorten zijn zonnebloem-, maïs- en arachideolie. Olijfolie (gewone of “vierge”) kan ook prima, maar “extra vierge” olijfolie wordt afgeraden, omdat hierin schadelijke stoffen kunnen vrijkomen bij hoge temperaturen. De merk-frituuroliën zijn meestal een mix van oliesoorten, die goedkoop ingekocht kunnen worden op de wereldmarkt. Plantaardige olie vormt de beste keuze: bevat veel gezonder onverzadigd vet, een laag gehalte verzadigd vet (10 à 15 %) en weinig transvet.
  3. Andere benamingen voor friteuse zijn frietpan, frietketel, fritpan, fritpot, frituurpan, friteuze, frietpot … Heb je geen friteuse neem dan een diepe pan, vul op met 10 cm olie, plaats op het fornuis en warm op (gebruik een keukenthermometer om de olie op temperatuur te brengen).
  4. Tijdens die voorbak wordt de rauwe aardappel vooral gekookt (gepocheerd in feite) en niet zozeer gebakken, waardoor de aardappel een groot gedeelte van zijn vocht verliest.
  5. Bij lagere temperaturen worden ze vettiger en zullen ze minder smaak bevatten, omdat de olie er meer intrekt. Bij hogere temperaturen bestaat de kans op vorming van de vermoedelijk kankerverwekkende stof acrylamide. En hoe hoger de temperatuur, des te vlugger het vet/olie zal verouderen.
  6. Bak niet te veel frieten in één keer, want anders gaat de temperatuur van het frietvet teveel dalen en krijg je frieten die vettig zijn en aan elkaar plakken.
  7. De baktijd hangt natuurlijk af van de dikte van de friet/patat.
  8. Ververs regelmatig je frituurvet, meestal is dit na ongeveer 10 bakbeurten. Als je gepaneerde voedingsmiddelen (zoals aardappel- of kaaskroketten) bakt in je frituurvet/olie, dan moet je het veel vlugger vervangen. Het is ook niet voldoende om wat extra vers vet toe te voegen (geen vers vet/olie bij oude). Gebruik daarom liefst een dubbele friteuse, met twee bakpannen dus, eentje voor frietjes en eentje voor gepaneerde voedingsmiddelen.
  9. Na iedere bakbeurt verwijder je best met een frituurspaan alle bakresten uit het vet/olie. Restjes zoals stukjes friet en paneermeel gaan verbranden en hebben een negatieve invloed op de kwaliteit van het vet/olie.

Drankadvies

  • Een lekker koud pintje/pilsje.

Music

Friet met mayonaise
door Johnny Hoes
Friet met mayonaise
door Mike Vincent

Ook Interessant

Aardappelen1-43Hertoginnen aardappelen Aardappelen_43Aardappelpuree geraspte-aardappelenRösti white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN eenkwestievansmaak”