Vijzel

vijzel43Een vijzel of mortier is een beker met stamper die gebruikt wordt om te vermalen, fijn te stampen en te mengen. Hij wordt uit hard materiaal vervaardigd (graniet, brons, koper, aardewerk of kristal) en heeft soms een gepolijste binnenzijde, maar meestal is het ruw. In de keuken wordt de vijzel vooral veel gebruikt om kruiden fijn te malen, voor verder gebruik in sauzen, soepen, en marinades.
De vijzel op de afbeelding is een granieten stevige vijzel, het ideale hulpmiddel voor het fijnmalen van kleine hoeveelheden kruiden, specerijen, knoflook, enz. Door de ruwe binnenzijde is het eenvoudig om harde ingrediënten als peperkorrels, komijn, enz. fijn te malen. Bij het fijnstampen komen geur en smaak optimaal vrij. Sommige specerijen, zoals komijn- of korianderzaad, kunt u vóór het vijzelen even ‘droog’ roosteren in een koekenpan zodat de aroma’s nog beter vrijkomen. Gebruik uw vijzel ook om pesto, currypasta’s, knoflookmayonaise en dressings in te maken.
Vóór het eerste gebruik van een granieten vijzel
Een nieuwe vijzel kan, door het uitslijpen, aan de binnenkant wat steengruis bevatten. Om dit te verwijderen en om de vijzel tegen het intrekken van smaken en geuren te beschermen, raden we je het volgende aan:

  • Neem een handvol droge witte rijst of zeezout en vijzel dit tot poeder. Herhaal dit twee keer. Spoel de vijzel tussendoor om met lauw water en droog hem goed af.
  • Vijzel vervolgens wat pinda’s of gemalen kokos helemaal fijn, de olie hieruit vult de ‘poriën’ in het steen. Laat dit enkele uren intrekken: er ontstaat een oliehoudende beschermlaag aan de binnenkant van de vijzel.
  • Spoel de vijzel om met lauw water en droog hem af. De vijzel is klaar om te gebruiken.
  • Om de vijzel te onderhouden: de binnenkant af en toe insmeren met olijf- of zonnebloemolie.

Gebruiksaanwijzing
Het beste resultaat krijg je door de vijzel slechts tot maximaal voor de helft met ingrediënten te vullen. Zet de vijzel op schoot of op een stevige ondergrond zodat je goed kracht op de stamper kan uitoefenen (leg er eventueel een theedoek onder zodat de vijzel niet wegschuift). Duw de stamper vervolgens steeds rond over de ingrediënten in de vijzel, totdat het mengsel de juiste consistentie heeft. Je maalt ingrediënten sneller fijn door aan het mengsel in de vijzel wat grof zeezout toe te voegen. De korrels helpen om de ingrediënten fijn te malen. Voor een zoet mengsel gebruik je kristalsuiker.
Tip: snij knoflook in stukken, voeg wat grof zeezout toe en laat dit even staan. Als je het vervolgens vijzelt, krijg je een perfecte knoflookpuree.

Onderhoud
Was je vijzel alleen af met warm water. Gebruik geen afwasmiddel omdat dit in het steen kan trekken en een zeepsmaak achterlaat. Gebruik geen schuursponsje, maar een zachte vaatdoek.

  • Tik de stamper nooit schoon op de rand van de vijzel, dit kan beschadigingen veroorzaken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s