Hutspot – Oerhollandse Winterse Stamppot

“Voedzaam, Voordelig En Vooral Lekker … Echt Lekker„

winterwortelen43Hutspot, dé klassieker van de klassieke stamppotten, mag men niet verwarren met hutsepot (zoals je merkt staat er in de eerste pot een “e” minder). In Vlaanderen-België is hutsepot namelijk geen stamppot, maar een stoofschotel in bouillon.
Hutspot, een gerecht die onze voorouders en ouders maakten, is een typisch Hollands wintergerecht: ook wel peen-en-uienstamp of wortelstamp genoemd. Het wordt gemaakt door aardappelen, (winter)wortelen en uien samen helemaal gaar te koken en daarna te stampen tot een stamppot, in het Vlaams ‘stoemp’ genoemd.
Hutspot bestond als gerecht al voordat de aardappel in Europa bekend was. En mogelijks ook voordat de wortel, afkomstig uit Afghanistan, hier gebruikelijk werd.
Hutspot wordt in Leiden en omgeving traditioneel gegeten op 3 oktober tijdens de viering van het ‘Leidens ontzet – 1574′. De oorspronkelijke hutspot die toen werd gegeten, bevatte pastinaak als basis in plaats van aardappelen, want die bestonden toen nog niet.

KlassiekHoofdgerecht4 personenNederlandWarmWinter

Benodigdheden

  • Aardappelen – 1 kg (in vieren – zie tip 1)
  • Wortelen – 750 gr à 1 kg (in plakjes – zie tip 2)
  • Uien – 500 gr (in halve ringen – zie tip 3)
  • Melk – 1 dl (warm – zie tip 4)
  • Vetstof – 50 gr (reuzel of echte boter)
  • Laurier – 2 blaadjes
  • Nootmuskaat (versgeraspt)
  • Zwarte peper (versgemalen)
  • Zeezout

Bereiding:30m

Keukengerei
Kookpot;
Mesje of Vork;
Vergiet;
Aardappelstamper;
Roerlepel

Bereiding

  • Doe de aardappelen, wortelen en uien (zie tip 5) in een kookpot en giet er water op, zodat ze volledig onder staan (zie tip 6).
  • Kruiden met 1 tl zout en de laurierbladen.
  • Kook het geheel in ongeveer 25 minuten gaar (ze zijn gaar, wanneer men met een mes of vork gemakkelijk in een aardappel en wortel kan prikken).
  • Giet de aardappelen, wortelen en uien af en verwijder de laurierblaadjes.
  • Schudt alles in de pot even heen en weer en laat de aardappels uitdampen.
  • Plet de aardappelen en wortelen met een aardappelstamper, dit geeft een grovere stamppot (persoonlijk vind ik dat er in wortelstamppot stukjes/brokjes moeten zitten, het is dan ook een gerecht van het platteland – zie tip 7).
  • Voeg melk (of kookvocht) en vetstof (zie tip 8) toe aan de hutspot, breng op smaak met peper, zout en nootmuskaat (zie 9) en meng alles goed door elkaar met een roerlepel.
    • Zorg ervoor dat men smeuïge, niet te droge stamppot heeft, desnoods nog wat extra warme melk toevoegen (hoe smeuïg beslis je zelf, het is een kwestie van voorkeur).
  • Proeven en eventueel verder op smaak brengen met peper, zout en nootmuskaat (zie tip 10).

Serveren

  • Hutspot gaat traditioneel vergezeld van gekookt klapstuk, draadjesvlees (soepvlees – bouilli) of spek (gezouten of gerookt).
    • Kook eerst het vlees gaar in water (wat meestal toch 2 à 3 uur duurt) en kook dan vervolgens de aardappelen, wortelen en uien gaar in het kookvocht van het vlees. Het kookvocht dat men vervolgens overhoudt, kan men gebruiken om de stamppot smeuïg te maken (in plaats van de melk).
  • Natuurlijk ook lekker met gehaktballetjes, rookworst, hamburger, runderlapjes, …
  • Serveer eventueel met wat vleesjus.

Tips

  1. Of je nu vastkokende of bloemige aardappelen neemt voor puree is een persoonlijke keuze:
    • Volgens KOOKRECEPTEN maak je (puur) aardappelpuree (zonder toevoeging van groenten dus), het beste klaar met vastkokende aardappelen, zoals Nicola, Xempla, Rosa, Marabel, Accent of Désirée.
    • Wordt het een gemengde puree (zoals een puree met prei, spinazie, broccoli,…), neem dan bloemige aardappelen, zoals Bintje, Polders, Bildtstar, Doré, Santé, Eigenheimer, Irene of Resonant. Deze zorgen voor wat meer consistentie.
    • Snij de aardappelen altijd in evengrote stukken, zodat alle aardappelen even snel gaar zijn.
  2. Daar het een winters gerecht is, neemt men hiervoor winterwortelen-winterpenen. Zorg hier ook dat de wortelen in niet te grote plakken worden gesneden, hierdoor verkleint de kooktijd van de wortel.
  3. De uien mogen fijner gesneden/gesnipperd worden dan in halve ringen, maar zeker niet te fijn snipperen. Deze worden namelijk samen met de aardappelen en wortelen gekookt en wanneer ze te fijn zijn zullen ze volledig plat gekookt zijn. Voeg ze anders, wanneer je ze liever fijner hebt, pas na een 10 à 15 minuten toe.
  4. Gebruik volle of halfvolle melk, geen magere melk. Voor een iets romige puree vervangt men de melk door room (minimum 20% vetgehalte). Men kan natuurlijk ook het kookvocht van de aardappelen, wortelen en uien gebruiken (in plaats van deze weg te gieten): kook deze eventueel eerst even in om een stevigere bouillon te krijgen.
  5. Traditioneel kookt men de uien bij de aardappelen en wortels, maar vind het beter smaken wanneer de uien niet gekookt, maar apart in een pan gestoofd worden. Ze worden vervolgens samen met de gekookte aardappelen en wortelen geplet tot stamppot: het is een kwestie van smaak!
  6. Meestal worden aardappelen gaar gekookt in licht gezouten water, maar voor een extra en fijnere smaak kan men ze beter in bouillon koken: probeer maar eens en je zult merken dat dit een lekkere smaakgever is (voeg twee bouillonblokjes toe aan het water: groenten- of rundbouillonblokjes).
  7. Men kan het natuurlijk ook door een roerzeef (passe-vite) halen voor een fijner, gladder stoemp, zeg maar puree: het is een kwestie van smaak.
  8. Er bestaat een ongeschreven keukenwet: aardappelen en vetstof (of het nu boter, reuzel, olijfolie, ghee of wat dan ook of een combinatie van vetstoffen) is een must, een perfect huwelijk, een liefdescombinatie. Zij houden zielsveel van elkaar! Beiden verhogen de smaak aanzienlijk van puree/stoemp, maar je moet natuurlijk niet overdrijven. In dit gerecht wordt traditioneel reuzel (dierlijk vet) gebruikt, dit geeft een veel betere smaak aan de stamppot.
  9. Het al dan niet toevoegen van en de hoeveelheid nootmuskaat is een kwestie van persoonlijke smaak.
  10. Als men de hutspot een dag van tevoren klaarmaakt en voor het opdienen met reuzel of boter opbakt, smaakt hij nog rijker, nog smaakvoller!.

Drankadvies

  • /

Variaties

Traditioneel Hutspot
Zie bovenstaand recept met winterwortelen
Leidse Hutspot
Zie bovenstaand recept, maar vervang de aardappelen door 500 gr pastinaak en 500 gr witte bonen
Leidse Hutspot #2
Zie bovenstaand recept, maar neem 500 gr pastinaak en 500 gr winterwortelen, in plaats van 1 kg winterwortelen
Leidse Hutspot #3
Zie bovenstaand recept, maar neem 400 gr pastinaak, 400 gr winterwortelen en 200 gr witte bonen, in plaats van 1 kg winterwortelen
Wat is jouw lievelings-hutspot (niet hutsepot) en welk vlees serveer je het liefst er bij?

iNFOeDGE

Meer info over
Leidens ontzet – 1574 (wiki)

Ook Interessant

koolraap43
Stamppot Koolraap
Pastinaak43
Winterstoemp Met Zalm
winterwortelen43
Wortelstoemp Met Spek
white_background43 white_background43

Voel je vrij om te reageren op ieder gepost recept: heb je vragen, aan- of opmerkingen, tips of suggesties over het recept, laat het dan weten: aan KOOKRECEPTEN via mail of aan de lezers (men kan een reactie achter laten op ieder gepost recept of pagina).

KOKEN DOE JE OP GEVOELCopyright “KOOKRECEPTEN eenkwestievansmaak”

About these ads

One thought on “Hutspot – Oerhollandse Winterse Stamppot

  1. Hutspot maar dan anders!
    Een dag van tevoren: van dobbelsteentjes gesneden magere riblappen en boemboe rendeng een heerlijke vleesgerecht stoven. Indien gewenst voor een pittige variant wat sambal toevoegen.
    Volgende dag: Uien zachtjes bakken totdat ze karamelliseren. Aardappelpuree maken en de biologische winterwortel gaar koken. Dit met elkaar mengen. Heerlijk met de rendeng.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s