Preistoemp / Preistamppot – Lekker Winters

“Deze winterse stamppot is een echte klassieker„

Nederlanders houden van een oer-Hollandse pot op tafel, zoals deze preistamppot. Maar ook de Vlamingen claimen deze heerlijke, eenvoudige klassieke aardappelstoemp met prei als hun stamppot, zeg maar preistoemp. Wat we echt wel weten is dat het lekker winters is en snel klaar! Men kan het eventueel nog verder aanvullen met gefruite ui en gebakken spekblokjes. Je kunt de stamppot een dag van tevoren bereiden en de volgende dag opwarmen in microgolfoven of in een bakpan met wat boter.

Klassiek │ Bijgerecht │ 4 personen │ Warm │ Winter

Benodigdheden

Aardappelen – 1 kg (bloemige, in vieren)
Prei – 700 gr (vers of diepvries, in ringetjes)
Room of melk – 2 dl
Roomboter of olie – 25 gr
Nootmuskaat (versgeraspt)
Zwarte peper (versgemalen)
Zeezout

Keukengerei
Kookpot;
Groentemes;
Snijplank;
Schuimspaan;
Bakpan;
Pureestamper
of roerzeef;
Roerlepel

Bereidingswijze

Doe de aardappelen (zie bereidingstip 1) in een kookpot en giet er water op, zodat ze volledig onder staan (zie bereidingstip 2). Kruiden met ½ tl zeezout.
Kook het geheel in ongeveer 20 minuten gaar (ze zijn gaar, wanneer men met een mes of vork gemakkelijk in een aardappel kan prikken).
Stoof ondertussen de prei met een klontje boter, een bodempje water en wat zout gedurende 10 minuten op een zacht vuurtje en met deksel op de pan (zie bereidingstip 3).
Giet de aardappelen af, schudt alles in de pot even heen en weer en laat de aardappels uitdampen.
Stamp de aardappelen met een aardappelstamper, dit geeft een grovere stamppot (persoonlijk vind ik dat er in stamppot stukjes/brokjes moeten zitten – zie bereidingstip 4).
Gestoofde prei, boter en room toevoegen, breng op smaak met peper, zout en nootmuskaat (zie bereidingstip 5) en meng alles goed door elkaar met een roerlepel.
- Zorg ervoor dat men smeuïge, niet te droge stamppot heeft, desnoods nog wat extra warme melk toevoegen (hoe smeuïg beslis je zelf, het is een kwestie van voorkeur).
Proeven en eventueel verder op smaak brengen met peper, zout en nootmuskaat (zie bereidingstip 6).

Serveertips

Lekker met speklappen, rookworst, gehaktballetjes, blinde vinken, braadworst, … en mosterd (liefst op oude wijze).
Serveer eventueel met wat vleesjus.

Bereidingstips

Of je nu vastkokende of bloemige aardappelen neemt voor puree is een persoonlijke keuze:
- Volgens KOOKRECEPTEN maak je (puur) aardappelpuree (zonder toevoeging van groenten dus), het beste klaar met vastkokende aardappelen, zoals Nicola, Xempla, Rosa, Marabel, Accent of Désirée.
- Wordt het een gemengde puree (zoals een puree met prei, spinazie, broccoli,…), neem dan bloemige aardappelen, zoals Bintje, Polders, Bildtstar, Doré, Santé, Eigenheimer, Irene of Resonant. Deze zorgen voor wat meer consistentie.
- Snij de aardappelen altijd in evengrote stukken, zodat alle aardappelen even snel gaar zijn.
Meestal worden aardappelen gaar gekookt in licht gezouten water, maar voor een extra en fijnere smaak kan men ze beter in bouillon koken: probeer maar eens en je zult merken dat dit een lekkere smaakgever is (voeg twee groentebouillonblokjes toe aan het water).
In plaats van te stoven in wat boter, kan men ze ook koken in een bodempje water of samen met de aardappelen gaarkoken (zorg er dan wel voor dat tijdens het uitdampen/opbloemen van de aardappelen zoveel mogelijk water uit de prei wordt gehaald, anders is de stoemp nogal waterachtig) of prei gaarstoven in melk welke men gaat gebruiken bij de stoemp.
Men kan het natuurlijk ook door een roerzeef (passe-vite) halen voor een fijner, gladder stoemp, zeg maar puree: het is een kwestie van smaak.
Het al dan niet toevoegen van en de hoeveelheid nootmuskaat is een kwestie van persoonlijke smaak.
Als men de hutspot een dag van tevoren klaarmaakt en voor het opdienen met reuzel of boter opbakt, smaakt hij nog rijker, nog smaakvoller!.

Menutips

Preistamppot met blokjes belegen Hollandse kaas
geserveerd gehaktballetjes
Preistamppot met blauwschimmelkaas
Is de moderne versie van blokjes belegen kaas. Neem 250 gr blauwgeaderde kaas (zoals Danish Blue, Bleu des Moines, Gorgonzola, Pas de Bleu, Roquefort…), brokkel de kaas in stukjes. Roer de andijvie met de kaas door de hete aardappel puree en laat het geheel – indien nodig – nog even doorwarmen.
Preistoemp met kip op zijn Brabants
Kruid 4 kipfilets met kipkruiden, peper en zout. Bak ze gaar in boter. Maak de blaadjes van 4 witloofstronkjes los, kruid met peper en zout en bak ze gaar in een andere pan. Blus de pan waarin de kipfilets werden gebakken (houd de filets warm) met een scheut cognac en 2,5 dl gevogeltefond. Voeg 1 el veenbessenconfituur toe en laat de saus inkoken. Van het vuur een klontje ijskoude boter onderroeren. Schik de witloofblaadjes in een waaier op het bord. Plaats er een ringvorm bovenop en vul die op met preistoemp. Verwijder de ring, schik de kipfilet op de stoemp en lepel de saus er rond.
Preistoemp met ribbetjes
of met (kippen)worst, boomstammetjes of spek (lappen)
Preistoemp met kabeljauwhaasjes
(in melk gekookt) of gebakken zalm (met balsamicosausje)
Preistoemp met ham-, kip- of veggieblokjes
Verwarm boter in een pan en roerbak ham-, kip- of vegetarische blokjes enkele minuten op middelhoog vuur. Roer vervolgens de ham-, kip- of veggieblokjes doorheen de stoemp samen met eventueel wat de (wal)noten en wat fetablokjes.